Barkeyɗe Haaji
Assalamu alaikum, miñiraaɓe am e bikkoy am. En mbaɗen haaleede dow barkeyɗe Haaji mawɗe. Allah wi'i nder Qur'aana: “E noddu yimɓe ɓe ɗon ɓe ngaro haa ma e koyɗe e dow kulle ɓutte fuu; ɓe ngaray diga laaɓi ɗuuɗɗi ɗi ngalaa gasa” (al-Hajj: 27). SubhanAllah, ɗume teddungal. Ibn Umar (RA) nawi annabiijo (SAW) wi'i: “Lislaam mahiraa dow jowi: seedotaago walaa laamɗo si wanaa Allah, e Muhammad ko nulal Allah, dartingo du'a, yoɓgo zakka, waɗgo Haaji, e suɓgo Ramadan.” (Bukhari & Muslim). Sey Haaji ko doosal, ko fuɗɗoode. Annabiijo (SAW) boo wi'i: “Mo waɗi Haaji haa suudu ndu (Ka'ba) tawa o haalaani ko boni, o waɗaani bone, o hooto laaɓɗo bana ñalnde ndeen yumma makko rimmi mo.” (Muslim). Miiji ndeen, junuuji maa fuu mbirkanaama. E o wi'i: “Haaji mo jaɓaama, njoɓdi mum wanaa fuu si wanaa Aljanna.” (Bukhari & Muslim). Jannah, inshaAllah! Ko ngol woni yiɗɗe darinooje. Ko ɓe ƴami dow kuuɗe ɓurɗe moƴƴude, annabiijo (SAW) wi'i iimaan, nden jihaadi, nden Hajj Mabrur. (Bukhari). Sey ɗum ko kuugal dow dow. O boo wi'i: “Umrah ko fuɗɗorde hakkunde majje e goɗɗe, e njoɓdi Hajj Mabrur wanaa fuu si wanaa Aljanna.” (Bukhari & Muslim). E: “Waɗe Hajj e Umrah sahaa e sahaa, ngam ɗi ngittan baasal e junuubi bana no yiite ɓurtirta ɗoŋki e njamndi, kaŋje, e kaalisi.” (Tirmidhi). Wanaa junuubi tan, amma baasal boo, alhamdulillah. Wata goɗɗo wi'i: “Lommbo hakkunde Hajj e Umrah, ngam ɗi ɓeydan nguurndam e ngittan baasal e junuubi.” (Baihaqi). Sey ɗum addan barka nder nguurndam. Annabiijo (SAW) wi'i Amr (RA): “A anndaa Lislaam woni ko momtata junuubi garooji fuu, eggugol momtata junuubi garooji fuu, e Haaji momtata junuubi garooji fuu.” (Muslim). Fuɗɗoode keso, subhanAllah. O boo wasi'i: “Si a hawri e hijjoowo, salmini mo, sippondire juuɗe, e tor mo du'anaago yaafanaago ma ko adii o yetta saare, ngam o woni e ngonka ɗo yaafaade to makko winndaama.” (Musnad Ahmed). Sey en poti ɗaɓɓitgo du'aaji maɓɓe. E: “Hijjoɓe Hajj e Umrah ko hoɓɓe Allah; so ɓe noddi Mo, O jaɓoto; so ɓe ɗaɓɓitii yaafaade, O yaafoto.” (Ibn Majah). Ɗume daraja! Annabiijo (SAW) waɗi du'a: “Allah am, yaafana hijjoɓe e ɓeen ɓe hijjoɓe ɗaɓɓirta yaafaade.” (al-Mu’jam al-Awsat, Hasan). Sey du’aaji meeɗen dow maɓɓe addan yurmeende. Abu Huraira (RA) nawi: “Kala hirjinde hijjoowo ɓeydi sawtu mum e talbiya, o hokkaa kumpital belɗam; kala hirjinde o waɗi takbir, o hokkaa kumpital belɗam.” Ɓe ƴami, “Aljanna na?” O wi'i, “Ee.” (al-Mu’jam al-Kabir). Kala labbaik ko alkawal weltaare. Wa Allah hokku en fuu fartaŋŋe waɗgo Hajj e Umrah, e jaɓa e meeɗen. Ameen.