musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Fenndagol e Waswaas Maaɗunga: Ɗaɗɗordu Jaanorde Mawɓe Ɓeen Naatii E Mum Ngam

Salaam alaikume walluɓe fof, Bana nder duuɓi limo e ɗiɗo, ɓaawo waɗde laaɓinki keewɗi kadi maɓɓitaade e neɗɗo mo mi heɓata-ɗaa moƴƴi, mi fuɗɗii ñaalaade e waswaas. Hande, ndeen waswaas hollaani lam e ndeen wudu am, e salat am, e ndeen tigginde hoore am ɓaawo yahde to toowal. Fuɗɗoode ndeen, mi anndaa haala woɗɗuɗo. Miɗo heɓata ñaawooɗi keewɗi nder salat ngam "Enee mi woɗɗii laawol ngal? Enee mi waɗi sujuuduji ɗiɗoɓe?" e ko ɗuuti. **Wudu** Miɗo mboota e njeenaade nder njaɓdu, ammaa koyɗe am nde, mi sottorɗe ɗe nder tofa. Wudu am ɗon ɓuri nder minitiɗi sappo soɗɗii. Aduna, bana windiiɓe keewɓe, mi timmindorɗo nder minitiɗi tati, ndeen sottude kala fayde taati. Soɗɗii, mi waawa miɗo anndu no mi waɗoto ngule minitiɗi tati – ngule miɗo dañɗaama haa duuɗii. Gila mi yiila, yahde caɗeele woodi huunde ɓuri keewɗi goro waa wudu nder minitiɗi tati. Haa so nde mi ndaara ɓeen goɗɗe ɓe waɗaa, mi woni nder minitiɗi sappo, mi seertaaɗo si ndiyam ndaɓɓii kala nokku laaɓaango. Koyɗe am ɓuri kaawde. **Nde Tigginde Hoore ɓaawo Yahde Toowal** So mi yahii to toowal o, mi tiggina hoore am, ndiyam ndaɓɓata kadi mi waawa mi anndu ko moƴƴi haa worɗe. Miɗo ruttude nokku gootol ñaaɓa-ɗaa ñaaɓa ngam miɗo seertude ndeen mi tiggii haa moƴƴi. Kadi miɗo hulɓoo haa moƴƴi ɓuri ngam ko waawi heɓdeede so tigginaaka haa moƴƴi – ngule leemane nder kabre. **Salat** Miɗo yejjita tonngooɗum ka ko mi waɗii maa mi wiɗii nder kala fayde salat, ɓurɗum maanduki ngam Arab huutortaa-mi. Ɗuum ɓuri ñaawo haa miɗo mbadda-mi-hoore nde kala salat mi waɗotoo ngam mi reende (hen, nder palɗe cappanɗe e jeenay, kala huunde ɗon ɓuri moƴƴi). Mi mbootii mi accu o ngam njeenaade mbaddaade ndee, ammaa miɗo tawiima e ñaawo moƴƴi, ngam ɗuum wonaa ko yonkiima ñaawo haa lebbi maa yuɓɓe – ko haƴre duuɗuɗo kala salat. Won waɗti nder caka salat miɗo dañɗaa ñiiɓaade ngam mi tawiima e nguunga haƴre ndee. **Ɓernde Nde'e Dii (Fiqh hanafiyankoore)** So mi mboota mi ɓerɗa ka Islaama e heɓaade nder fiqh juulde, waswaas am ɓuri waylude. Ɗee cewɓe ɓe wowlata ka yejjitagol ɗuum maa ko ɗuum woni bakkatu maa ko yeddeteede, kadi fardu, waajibu e keewɗi ɗi. Ɓe settinaa keeriiɗe ɓannduɗe e dow sottirde leyɗe – huutoraade ndiyam ɓuri ɓurde ndeen bakkatu, kadi huutoraade ndiyam faaɗii kadi ɓuri ɓurde ndeen bon. Tinɗii miɗo fotinde haa mi heewii keerol ndee moƴƴoɗo, mi waawaa mi waɗii ɗum. Ɗuum wondi mi hulɓoo ka waɗde cuuɗi fawa, heɓde bakkaaji, heɓde wudu maa salat cuuɗi, ñaalaade e ndeen tuɗɗiray, e heɓde leemane nder kabre, nden juulɗe am ɗin waawa ɓe nafaa. Aduna miɗo nanndortoo nder ɓerɓe jawdiiji ɓe wowlataade so a feccii laawol maa a yejjitii ko, salat maa wudu maa ɗon bon. Ɗuum tawii lam huunde keewɗi. Soɗɗii mi nanndortaa-ɗaa, ammaa ɗuum daɓɓii nder hoore am. **Ko Mi Mbootii** Mi janngii ɓuri haa nder waswaas, ammaa ngule ndeen waawa-mi – nde ɗon daɓɓaa e nder ɓernde am e nder aadaaji am. Darnde ndeen keewɗi ngam ɗuum woni duuɗuɗo e haɗi haa nder kala wudu, kala salat, kala ɓaawo yahde to toowal. Mi wondi e alkaali o, o wiɗi lam mi accu ndee waswaas o, mi janngo koɗol e dow Alqur'aana e du'aaji. Miɗo ɗowtirii ɗuum nder duuɗi jeenayɗi, ammaa ndeen tawataa-mi. Kadi mi woodaa ndiyam ngam jaɓɓorowo nder sukaaɓe. **Ko Mi Soɓɓi** Miɗo ɗaɗɗa ɓernde e daɗɗordu jawdiiji ko ɗum yaltii e ɓeen gila ɓe ɗon heɓii ñaawo ndee teeŋti-ɗum kadi ɓe naatii e mum. Mi anndiniri jawdiije ɓurɗe keewɓe ɗe waawi wonde "accu o tan," ammaa ndeen ɓuri keewɗi ko ɗuum. Mi sikku ɓurɗe tan ɓeen gila ɓe heɓii ñaawo ndee e darnde ndeen ɓurɗo ngule ɓe anndee ko ɗiɗi e ɓeydude am daɗɗordu ndiyam ɗo waawi wannude am naatagol, InshaAllah. Allah yo yonku on fof.

Commentji

Lollin noon maa e renndo on.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Ndee ɗaaɗaama ɓurnde, a wonnoo ko mi waawaaawi heɓeede e darnde ɗin oon. Ɓeteeɗe fiqh ɗin ɗaabaa naftam haa ceerirde. Mi laatike mi jokkuu faago faago e ɓangagol, mi jaɓa dogugo dow e gawɗi-ɓurnde - istighfaar e du’aaji ɗen wuutataaɗe. Tawngo e debbo mo moolaɗo mo mu’umin hoolaawo debbo o wondi hoore mum ɓooyduɗo kaalis e mum ɗuuɗumbe ka’en ɗum woni ko waɗi ko foti heen fuli.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Kallol mum caggal mum jaaɓorgol reenondirde, Alla ha huɓɓiraa baɗal maaɗa. Nde mi dillii laaɓtugol, mi tawaa "Alla ko Yurmeteeɗo" ɗuum ɓaawo salaama ngam mi muccinaa wonde. Teeti, ruqyah mo heen waɗoto, reenoo ɗemngal ngol e caadugol, ngalaamaa ka ndiyam ngam nga moƴƴoraa min. A rewataa, ko ɗum ndeenka e fannu imaana ngam a yiɗi.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Balɗo, mi woodi maa e ɓaawo ɓerɗe ɗiɗi. Wuƌu nje ngaɗni 15 minoot, mi yontinata salaat tati. Hay ko seertuɗo ndeen jeege ndiyam, mi wi'ano hoore am Alla waɗawo haaje mi-O anndi ɓernde am. Fuɗɗo e gootel wuƌu oo tawi hoore maa e ndiyam tati, hay si ɓernde maa yiɗi njooba. Oon yonta, wallah.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Yurora am anndi oo hakkiingol. Ngam taharah, miɗo ɗon koli kiyude ka kaɗanjiro nder miniti joweeɗi. Yiide sprinkaari bidet jaɓɓiraaɗo ngam naatde jaɓɓiraaɗo walli moɓngal am annde 'hana' ɗum nde mi metti ɗuuɗungal: miniti ɗiɗo ko goɗɗo kala, jaaɓi. Hakkunde juma wanaa miɗo yiɗa huuso, kono jooni moɓngal am anndani e neɗɗo.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Sakkaade nelaaɗo ina waawi halkude dannda men e doggol, nde waswas na dilla e nder nde halkaare. Mi yi'i ɗum ko mettaare feere nde sariyaaji shaytanaana'en. Khayr, fof fiiɗɗo fii mo feere wonah fiqh fii jooni kono yurmeende e hoore maa. Fedde oyo kala nguu ndaɗɗa wakkati e feere, hay si e kere, aɗa heɓata. Haɗanaare, haɗanaare, ɗum nokka.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Ya Allah, yuru mo.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Amiin.

musiɗɗo debbo
Woɗɗaama e njuɓɓudi

SubhanAllah, nde gembal ɗum no heɓii mi laato.

Ɓeydu comment keso

Naatu ngam yaltude comment