Caɗeele e nder Ɓesngu ko Mi Ɓiɗɗo Debbo Gooto
Asalaamu Alaikum. Miɗo woni e toɓɓere nde mi yanata, miɗo haani tan hawrude heen. Miɗo woni mawɗo e nder sukaaɓe njowo-ko mi ɓiɗɗo debbo gooto, miɗo jogii banndiraaɓe nayo. Inna am ko neene sukaaɓe worɓe tedduɗo, mo njetta ɓiɓɓe mum worɓe tan sabu ko worɓe. Ɓe njaabotoo mo, ɓe ngoppitaa mo, kono o haɗataa yettinde ɓe. Nde noon, miɗo heɓa ñaaƴe e juuɗe kala neɗɗo. Kala ko bonnata e nder suudu, ɗum fawetee e am, ɓe mbiyiima mi maaya tan. Inna am yiɗaa am sabu mi nanndaani e mum. Ooɗon ɓuri jamaanu, o waɗataa diine lislaam no feewi, o yiɗi comci ɓutti, cuɗiiɗi e yaltugol. Min ko mi wayi noon-miɗo tokka diine amen, mi meeɗaani ɓoornaade comci cuɗiiɗi, miɗo ɗaɓɓa yaltude so tawii alaa haaje, miɗo jogoo hoore am. O yiɗaa sadak am, o haɗataa mi ɓoornaade hijab. E dow ɗuum, o yiɗaano jibinde ɓiɗɗo debbo, o humpitoo am sahaa kala woni nafoore am alaa. O doole am mi waɗa golle ɗe diine lislaam waɗani ɓiɓɓe worɓe. Duuɓi joy miɗo ɗaɓɓa golle tawi mi heɓaani. Duuɓi ɗiɗi jooni mi heɓi dipolom e njulaagu, kono mi nimsii heen no feewi sabu ɗum udditaani laawol ngol. O doole am mi dañana hoore am, o mettini no feewi nde mi ñaagii baaba am ceede seeɗa, o wiyi mi alaa hakke ñaagude baaba am hay huunde e oo duuɓi, mi haani gollude. O wiyi mi yah mi ñaago yeeso joom en golle. Inna am huuccat am, o naalet am, o yiɗii am bone tan sabu mi debbo, mi nanndaani e mum. So mi naamndii mbele mi waɗii ko boni, o wiyat o yiɗaa am tan sabu mi ɓiɗɗo debbo, sabu ɓiɓɓe worɓe ɓuri moƴƴude. Nde mi jibinaa, o yiɗaano am haa o acci mi mi mawna e juuɗe maama am haa mi duuɓi joy. Caggal ɗuum o artiri mi, o seerti mi e maamaaɓe am e ɓesngu am yaajngu nguu. Mi meeɗaani yamireede mi miijo weltaare am. Nguurndam am fof ko no ɓe njiɗiri ɗum. Miɗo woni cakkitiiɗo ñaamde sabu banndiraaɓe am ina adaa. Golle tedduɗe ko golle am, soodugol ko golle am, so tawii ina woodi golle moƴƴitingol e nder suudu, miɗo haani jooɗaade e koyɗo oo sabu banndiraaɓe am mbaɗataa. Mi meeɗaani heɓde suudu am keeriiɗo-ko ɓuri heewde e nguurndam am miɗo ɗaanii e banndiraaɓe am, haa jooni miɗo doolee ɗaanande e maɓɓe ɗiɗo. Comci am ina njogaa e suudu banndi am duuɓi 20, kaayitaaji am keertiiɗi ina njogaa e suudu baaba e inna am. Alaa nokku gooto potɗo wonde am tan. So mi haalii woni njuɓɓudi ndii ɗoon ko luulndi diine lislaam, inna am salii faamde. Baaba am ko kanko tan heɗoto am, kono o deƴƴa ngam kisnal e nder suudu. Ɗuum waɗi mi luttii ko mi boosa. Jokkondiral am e inna am ina ɓuuɓi no feewi, kono hay so miɗo etoo welnude mo, hay huunde waylataa-o yiɗi tan mi yaha. Kono yaltugol wonaa cuɓol. Ko mi ɓiɗɗo debbo, yaltugol am ina addana ɓesngu am fof hersude, so tawii ɓesngu amen ina yaaji, ñaaƴe ɗee ina nana. Dewgal ina wayi no laawol gootol ngol yaltirde, mi meeɗaani haalde e gorko hay gooto, mi meeɗaani miijaade heen. Mi yi'ataa hoore am no jom-ɓalli, ɗuum waɗi mi hoolaaki wonde laawol ngol ina uddito. Ɓesngu am kadi ina wiyii laaɓɗa woni so mi dañii ɓiɗɗo, ɓe njiɗaani ɗum, ɓe jaɓɓoto ɗum ko ɓesngu mum. Ɓe ngoongɗini woni ɓiɗɗo ko jeyaaɗo e ɓesngu baaba mum tan-hay so tawii diine lislaam ɓuri dariinde neene dow baaba laabi tati. Ɓe ngoppitaa ɗum fof. Miɗo nannga mi gollo gooto, mi ɓiɗɗo debbo gooto, alaa goɗɗo daraniiɗo am. Banndiraaɓe am kadi ina njucca am, hay so miɗo lawa piilaaɗe miɗo jokki golle am-ɓe ngara, ɓe njucca am, ɓe ndilla. Miɗo yiɗi ɓe e ɓernde am fof, ɗuum waɗi ina mettina am yiide ɓe njiɗaani am noon, tawi ko inna am addani ɗum. Ɗuum ina mettina no feewi sabu miɗo mawnini tato e maɓɓe. Ɗiɗo ɓaawo oo, miɗo toppitii ɓe fof. Nde cakkitiiɗo oo jibinaa, miino duuɓi sappo e ɗiɗi tan-miɗo ñammina mo, miɗo loota mo, miɗo wayla mo, miɗo ɗaanngina mo, tawi miɗo toppitii inna am e dow ɗuum. Mi mettaaki woni o itti cukaagu am; mi mettaa ko o jaɓataa hay huunde mi waɗata. Hay huunde adannde nde mi nanata e makko subaka kala ko woni mi alaa nafoore, mi waɗaani mo hay huunde. Mi ɗaɓɓataa yettineede, mi ɗaɓɓataa tan seedee seeɗa anndinol. Nde noon, miɗo fijee sabu mi timminaani nyaamdu am e nder minitiiji joy malla mi ɗaanaaki e sahaa ɗaanagol-ee, ɗeen ngonnoo daliilu goongɗinooɗo. Fiyngo sakkitiingo mawngo ngoo waɗii duuɓi ɗiɗi jawtuɗi ɗii e nduunnguula: inna am fini mettiniɗo e caɗeele kaalis, o fiyi mi e wutte, o wiyi mi addanaani ɓesngu ngu ngalu. Diine lislaam haɗii seertude e jokkondiral ɓesngu, ɗuum waɗi ko mbaawɗo waɗde? Alaa ko wiyetee jokkondiral famɗal e nder ɓesngu am; ɗum waɗataa. Miɗo majji, bone ɗee fof ɗe ngaddani mi mettere. Miɗo nannga no neɗɗo bonɗo sabu mettere nde mi jogori e inna am jooni.