Hokkondiral e caɗeele ngam nanngondiral e kuuɗe Lislaam e ɗaɓɓaande ɓernde am
Salaam e mooɗon on fuu. Miɗo jooɗii e oo luural ndernderuuji duuɓi seeɗa, miɗo haani tan wurtina ɗum e ɓernde. Mi mawni nder saare aadaaji, nden bikkoy am e Lislaam ko ɓuri heewde e kulol-waɗɗu ɗum, woto waɗɗu ɗum, walla malla. Caggal ɗuum mi wadjiti, mi wi'i hoore am mi laatii agnostik, haa mi janngii Qur'aana seeɗa ko adii pandemic, mi fuɗɗi tawndal laawol am ngam wartugo. Nde goonga, e ɓaawo man, mi naati nder ɗuuɗal, ɓuri heewi e nder balɗe juutɗe. Mi fuɗɗi tokkaago waajotooɓe caɗtuɓe, mi ɓornii comci deƴƴuɗi ɓurɗi, mi ɓornii niqab. Mi nyiɓi mi tawi goonga gooto, miɗo yiɗi feƴƴugo dunyaa fuu, mi dewra, mi hakkila tan e baade e jaajol. Ammaa ɗum walaa jam-miɗo ɗaɓɓiti dartinde dunyaa fuu, ko ɗum waawataa tokkugo. Mi haani renndo ɓadanduɗo, no ɓe Amish waɗirta, ammaa ko mi tawi ko caɗeele aade goonga: pelle, sifagol, takfir. Ɗum yani e am. Jooni? Miɗo woni Musulman tan. Miɗo hooliɗo e Allah, miɗo yiɗi yillaade nguure timmunde, haraa mi suuɗa dunyaa. Lislaam am ɓuri heewde ko keeriiɗo, hakkunde am e Allah. Miɗo yaha juumaa ngam waajuuji ammaa mi nannndaaka e lekkooji-wonah Salafi, wonah tokkoowo madhab gooto, wonah faamɗo e hurre Athari/Ash'ari. Miɗo yi'a Sunna e Shi'a no Musulman'en bandiraaɓe, koo miɗo fawi yeeso Sunna. Ammaa caggal ɗon yontere ɓurtunde, miɗo haani doggugo ɗoo, miɗo waɗi anndal no mi rewtinirta e ɗeen geɗe ɗe mbaawataa am. Ko haawnii, miɗo hooli goonga e aqeedah Lislaam. Miɗo salii Tinittiiɗo, mi waawataa jaɓugo Iisaa ko ɓiyum Allah dannyuɗo, nden ko Allah bammbaaɗo e Alkawal Keeɗo haawnii am, ɗum haɗi Yahudanci e Nasaarankewal fuu hotaaki. Ƴeewndal Lislaam dow Allah, annabaaɓe, malaa'ika'en-ɗum fuu ɓernde am jaɓi yum. Ammaa nde mi natti e kuuɗe renndo, ɓurɗe e rewɓe, dewgal, e ɓesngu, mi yottii mahol. Geɗe "caɗtuɗe" hannde: wali, warugo jaango pottital naa’ e laawol aada walla jaɓɓaango seertungal e ko adii, fillaaji cewɗi, kuuɗe mahram, jom suudu ɗuuɗal, laawɗe ceergal-ɗeen caɗeele am. Caggal mawnital am e hirnaange e yiilɗam ɓernde am, mi tawi hoore am yiɗi nanndugo e kuuɗe ɗe laamiiɗe, walla noon no Nasaara'en mbiirta, koo miɗo anndi ɗum wonataa laawol meeɗen. Miɗo nana noddaango ngam mi wona jom suudu e yummiraawo; ɗum ko feccere luggiɗnde e hoore am. Ammaa e iimana am e geɗe kaa'enuɗe, mawnital am aadaaji, e laawol ngol mi taƴi hoore am, miɗo nana mi ɗakkiiɗo hakkunde cuɓeeje: mi dogga hoore am nguura e kuuɗe ɗe mi caɗata, mi nana kulol duumi, walla mi nguura no mi yiɗirta ammaa mi jukka saŋge anndal mi tokkataa ko mi ɗaminii woni sariya Allah, walla mi woppa yiide am fuu dow dewgal e ɓesngu-ammaa no mi mbaawirta ɗaminanaade yiide tinndinoore jom suudu? Ina woodi laawol goɗngol: ƴeewndugo Lislaam ɓurɗum luggiɗde ngam tawde faamondiral hawritoongal iimana am e ɓernde am, mi yiɗi yiytude gorko yiɗɗo ɗum noon. Mi anndaa. Miɗo toro tan anndal. E woodi mo jilli nder ɗum? Noye njaɓɓiɓe diina mon nde ngooɗɗite ko ɓernde mon haani goonga?