Kaawam am ɓurɗo ko wali am, kono fitteende mum e jokku mum no waɗa mi ɗaɗɗa e laawol am
Assalamu alaikum. Miɗo haani e kaawam am ɓurɗo no gasa, o heɓii mi ɓernde ɓaawo ɓe ndeen ko o waɗetee ko wali am e dewgal. Gaskiya, miɗo ɗaɗɗa o heɓii mi tiɗo. Kaawam am ɓurɗo kadi heɓaniima fitteende saanga. O ɓurna yaage, o ndarata kore nde heɓata, si gooto yedda mo o noddaa o waawi haɗugo. Ɗuum jogiiɗo ɗuuɗɗe. Baaba am ɓurii moo laɓɓinaa hakkunde amen ɓeen majjunoo, hay so kaawam am ɓurɗo. Gila lise, kaawam am ɓurɗo golliima e baaba am haa o tawi noogay 25, kono ɓe ɗuurniiɓe no feewi. Huunde ɓe ɗuuɗii. Kaawam am ɓurɗo fuɗɗii no laɓɓinoowo baaba am, o tawii kadi heɓii e inna am. Mi anndi baaba am jogiiɗo ceɓɗe mum ɗin kadi laɓɓiniiɗo wakkati gooto - mi wowlataa ko o tawɗo. Kono hay baaba am tikkiti o waɗii ɓurɗe mu'un, kaawam am ɓurɗo ndarii ɓernde ɗuuɗɗe. O noddata mo wakkati gooto, o waawi laɓɓinde inna am kadi. Inna am tawaɗii mo wakkati ɗuuɗɗe si baaba am yeddii mo. Jooni baaba am maayi, yurmeende Alla on mo. Miijii kaawam am ɓurɗo waylii no feewi ɓaawo ɗuum, kono kalaaji maɓɓe ɗin ruttata. O yiɗataa haanirde nde wonaa e hoore mum, hay so e am. Miijii ɗum no yiɗaa waɗugo tannde ɓaleejo rewɓe. Ko ɗum wurooji baabaaji walla mi fembinaa ɗum no feewaani? Huunde ɓurnde wootere ndeen waɗii: Mi wi'i huunde woɗɗunde no, "Eɗe ñaamir ɗoo hannde jamaanu." O ɓadii sanne o haɗi, "Hannde jamaanu ko Aljumaa'a. Yimɓe ɓe jogii juulde Aljumaa'a." Mi yi'iima ɓaawo juulde Aljumaa'a, no ñaaminde kikku walla ñaaminde asamaa. Kono ɓaawo ndeen njiɗɗa, "A yi'i ɓaawo juulde?" o yahi to fitteende o waɗam mi anndu no mi wi'i huunde ceewɗe. Ɗuum waɗata no feewi. Si mi walaa huunde ɓe no feewi, o ɓadata o fellete ɗum e am. Miɗo tawii kadi anndu ko o heɓii ɓernde e am, tan. Alhamdulillah, Alla ardiiɗo am arsike o waɗii gollal am ɓurɗe huɓɓude ko adii. Miɗo golla ɗiɗi gollal jooni sabu mi yiɗaa reende, wallude inna am, e ndeewal laawol am. Miɗo kadi yoɓirta huunde e sappoore nder suudu mi ngam huunde ɓe ina sikki. Kaawam am ɓurɗo gollata e Grab, kono gaskiya, ko mi ndarii, o njahdi ɓurɗe saare ndoo e dow ɗemngal e ɗokkere. Miɗo anndaa ko o ƴeewiima ngam yiilde. Kono mi anndi si mi wowlata ɗuum, o haɗata o tawata ko o ƴeewataa kadi o gollata. Mi yiɗaa laɓɓinde mo. Mi tawaa tan ko mi anndaa sabu o noddata e ko kala ceɓɗal. Ɗuum waɗataa kadi wonde inna am noddi mo ngam wallude e sappoore ɗoo. Sabu mi golla ɗiɗi gollal, mi waawa tawde saare ndoo e gollal suudu. Hadi si mi jogii gollal gooto, mi tawii wallude si mi waawi. Kono kaawam am ɓurɗo wowlani no, "Ha, ɓeen gollataɓe ɓe jogiiɗo kuugal ina wallata inna ngam ɓe njahdi yiilde kuugal." O tawataa kadi wallude ko inna am noddi mo. Kono ɗuum ko, o tawii anndaa ko o yeddi baaba am gaskiya. O yedditi ko o waɗi. Anndu, o laɓɓiniimo o haɓtiniimo o waɗi baaba am ɓadde, kadi o majjinaani. Gila o tawi noogay 25, o dañii tan saare ndoo e jaŋngirde, o ndaarata waɗɓe baaba am ngam raɗa huunde - min jogii jaŋngirde ɓooyɗe ɓadi suudu ndun. Inna am tawaɗaani, kono ɓaawo o reenti o ɗatti. Ko gollal huɓɓaɗo, ko gollal njahdaa wakkati. Ko o waɗi? Ɗum ko ɗemngal e ɗemɗem. O wowlani kadi ko mi gollataa gaskiya, ko mi dañii tan e jaŋɗorgal e golloɓe am. Mi anndaa gaskiya ko ɗum yahi. Ɓaawooɓe gooto, no kaawaa am e kaawam am ɓurɗo, tawaɗii mo wakkati ɗuuɗɗe. Ɓe wiyata min waawiinda moomde sabu o majjii no feewi, o waawaaniiɗo jaŋɗorgal, kadi o waawi heɓii jiiɓɓe walla huunde ɓe ɓerɗe. Mi anndaa ko woni gaskiya. Huunde ɓurɗo ɓuri mawnude ko: o ko wali am. Mi yiɗaa dewgal hannde gooto, in shaa Allah. Mi yiɗaa inna am, maama am, kaawaa am e kaawɓe am ɓurɓe, e yimɓe ɓe ɓeydiiɗo yahde e dewgal am. Kono kaawam am ɓurɗo yiɗataa ɓaawooɓe am gooto, hay so kaawaa am e kaawam mum, sabu ceɓɗe maɓɓe ɓeen kadi kore maɓɓe. Kaawaa am waawi wowlade yaage kadi o tawaa, kono o jogiiɗo peɗe ɗuuɗɗe ɓurɗe moƴƴude kadi mi ɓeydii mo. Kaawam am ɓurɗo jogii kadi ɓernde e maama am sabu huunde ɓe waɗi ɓaawo. Kono ɗuum no miɗo fembina. Maama am waɗi ceɓɓe e baaba am e ɓeynguure amen, mi anndi ɗuum. Kono ɗin huunde ɗin ko ɓaawo. Si baaba am yaafani mo, ko sabu miɗo laɓɓata? Haɗa si o tuubi tuubal gaskiya? O ko jeyaaɗo Alla kadi. Mi tawaɗaa kadi si mi waɗi ceɓɓe mawnude e nguru, yimɓe yaafan mi. Mi yiɗaa wuroo e nguru ngam njoggora kore goɗɗo. Ɗuum sabu miɗo ƴeewta: Mi huccii sabu mi yiɗaa seerta ko dewgal am waɗata? Mi huccii sabu mi yiɗaa maama am yahde to ɗoon? Mi huccii sabu mi yiɗaa inna am e ɓeynguure goɗɗo yahde e ɗuum? Ina waajibi kaawam am ɓurɗo, no wali am, heɓinde woɗɗitde e ɗee huunde? Kono ɓuri mawnude, ko o waɗeteede no wali am? Mi anndi anndal wali e diine Islam ndee ko huunde mawnude, mi yiɗaa waylude mo tan sabu mi yiɗaaa jokku mum. E baaba am, ɓaawooɓe ɓurɓe woɗɗitaake ɓe. Jogiiɗo kaawɓe ɓaleeji e baaba am, kadi jogiiɗo kaawam am inna am, kono mi anndaa ko laabi ɗum no waɗata walla ko woni waɗeteeɗo. Kaawam am ɓurɗo kadi yahataa jaŋirde juulde waajibe. O waawaaniiɗo jaŋɗorgal - ɓurɗo dañde saare, e ɗemɗem, walla waɗa Grab wakkati gooto. Koɗe gilaade waɗata wakkati gooto, kono o jogiiɗo wuro laabi. Mi anndaa ko ɗuum huunde ɗin himma e diine Islam ngam waɗugo wali, walla ko miɗo acca tan ko miɗo acca e miijje am. Miɗo ɓadii no feewi sabu mi waawa yamre laawol am tan o heɓii mi tiɗo sabu wali am ko gooto mi hulu o ɓadde. Mi yiɗaa haɓtinde mo. Mi yiɗaa laɓɓinde mo. Mi yiɗaa kadi accande anndal wali e diine Islam. Kono mi yiɗaa kadi dewgal am fof e laawol am keertinde e hoore gooto noddata yaage si mi yedda mo. Mi anndaa gaskiya ko mi waɗa. E Musulɓe ɓeen jannguɓe ɗuuɗɗe: ko ɗum no waɗata e diine Islam? Ko woni waɗeta gooto wali, ko waɗata si wali on waɗaake, ɓadake, yedda tan sabu alaa sababu, walla jogiiɗo nokkuure ceɓɓuɗo e debbo? Tawaɗan mi tan wiyam no yedd kaawam am. Miɗo ƴeewta tan e laabi Islam ɗin e ko mi waawi. Mi yiɗaa yahde hoore am, mi anndi ɗuum laabaani, kono wakkati gooto si o heɓii e fitteende, ɗum ɓerndata mi. Ɗum no fellete. Mi ko gooto ɓeydataa, kono wakkati gooto miɗo ɓeyda sabu mi anndaa mo kadi o walaa wowlude no feewa. Mi waawa kadi jaɓɓa sababu ndeen ko o heɓii jiiɓɓe. Mi golla ɗiɗi gollal, ɓe noddam mi ngam ɗoggaade mi walla ɓe noddam ko mi ko mbaawaa, mi waajibaa tawa ɓeydude kadi mi ko gooto annduɗo hakkunde o noddata waɗude fitteende fof o ɓeydata wakkati gooto. Wallu mi :(