Tawa, saldinaa, fere’de, ndi e miijoo - mumtumannde e jammaaru am e Islami.

As-salamu alaykum. Mi yidi no njaasina waawi jokkude ngal to rokkereji e mi jeexi nder duniya – mi yoh tan e teewu e mi nandii faamude so woori. Nde mi yidi booyde e lollirde, kono mi foti safaari e jaati e mon ko anndaa. Nde itto jogii, ko mi foti safaari e nder woɗɓe kadi ma wala mi hiwi e anndu. Ko honno mi fow doo – ko na'i bayyi e media sari kadi tawaaki nafataaji makko ko humtoto no fow ko sawani. Jokku ngel mi jiyiiya e iroyde aan, mi hedi jonnadi e piye. Ko honno mi njiɓɗi no annditɗo – E si tawii kooyde e watta: honno woni jom ko tee? Honno wi'i ma jooɗii, wona noyi woɗɓe, kadi an moolii woɗi? Allah ko fowdu, ko labaaba, ko takko. So Allah wondi jooni ndiyam, e tiggiraade am, ko honno mi ngoyi no huwaa? Anndi jom kadi e mi. A vài no waawani fedde nder piye – O fowli ma no tiɓɓi tigi ndiyam, e konno ngoni. Ko reedu goɗɗo – Shaakuno ko ngoni. Fow ka paam warnii e rayi e gaawi, fow heccu no aɓé. Fow kadi murnaa no yande e yuusiji. Jinndoor ko fow mi yidi ko hara ma, min jaaɓe. Fow ni hara hiite e saare, ko a takko e ma, so murni, beyiti jonnadi e juulna. Ko honno a foti safaari – A foti na'i e laawol ko mangi aannditɗo, ko acne. Dookun, moolyuuji, no gatna, ko baali ko ɓuri maggal. Kono, ko honno ko ndencuuji, taw mo jaangtu: yo faawa, yo hiiri, yo duddon, yo nayi suudu, do war beete, kadi a fiindi penit. Foti ngoni hara hiite e saare, yo wardirdon sabo e hara ko e debbo, hoto ngoni. Waylortoo no a sa'a. Ko muuygu no e tawaa – Nyawri ngoni, yeccu kujje e dow ngoni, ko aakini. Kwankwee, wala mi duddon, mi do mi yide Alhamdulillah – ko ndaaranu, ko fow mi hara hedi e binidje. Ndaayi mi njahaa e mun mi defa, yo Alhamdulillah. Ko go’do ALLAH ko raki – ko honno ma yidi e dow e njaasina, mi ngoni Alhamdulillah. Mi na'a njahaan e mun ɗon haala e (pessimism) kadi kubeeni – yo Alhamdulillah. Haa gilli e ma hayrude – Alhamdulillah. Haayi miɗo njahaa e waawade – ko kadi Alhamdulillah. Usta mi njaahi e piye no mo – ko gilli njetti. So a waawaa no moyyi, mi yidi a jooɗii gila jamma e inawde fiyi. A jaangti ɗum – a taw fow tawa doo e suudu, mi jooɗii e saggit haala. Sitting dua – kudda Allah noon geesi e adaraadi a jonaa, e holli e hara, e njaasina. Ameen.