Jangirɗo kiristaanɓe ƴeewi ɗuuɗal firooji islamuɓe woɗɗaade e nder duubi 13, refti o acci o wada Nulaaﷺ on feeytooɗo. Laawol makko o haani nji'ugo.
Assalamu alaikum, mi ƴeewnoo e Aloys Sprenger konu. O laatinoo doktooro Austriyankoore o yahuno to Endiya e nder hitaande 1843 ngam o huuwano e East India Company, kono o dilli e dow kaŋko rektor Koleeji Delhi e sosdinde deftere lamɗo Lakknaaw. Kaŋko o janngini aarab e faarsi ɓuri haani, o naatnoo ɗuuɗal duubi 13 e nder deftere ɓalli ndenii Ibn Ishaq, Ibn Hisham, e ɗiɗi hadiisaaji. E nder 1851, o yaltini *Nguurndam Muhammad: Iwde e Firooji Ɓalli*, ɗum waɗi tawi ko e mawɗe ɓiɗɗo yimɓe worgo ɗen ɓe laatinoo e dow deftere aaraɓe ɗen, wanaa ngam ɓe winndi tan ko ɓe njangi e yimɓe worgo ɗen. O laatinoo kiristaaɗo, o wetii no ɗum haa o maayi e nder hitaande 1893. O jogii kala sababu ngam o hawro e laawol worgo den woɗɗaade, ko wada Nulaaﷺ on feeytooɗo. O accaa waɗde ɗum. Ko ɗum o wi'i: "Ɗum wonaa karallaagal feeytooɗo on; ɗum mooɗina goonga e miijoy yimɓe ɓen nden ɓe tawi ko e dow maɓɓe ngam geɗal maɓɓe e ɓural maɓɓe ɓe foti ngam ɓe ndaara e dow yimɓe maɓɓe." Miyagol makko o jeyaa e nder sosiyol: ndaara tan ko ɓeen ɓe goonga e hoore mum. Abu Bakr, Khadija, Uthman, Umar-ɗeen ɗon ɓuri waɗde yimɓe rewɓe e Makka, ɓe dilli e nder jaaɓirgol, naange, haa ko faggitagol to Habasha. Feecce njaɓɓaa rewɓe suudu o mari ɓe e nder duubi noogas ɗiɗi e nder pargal mawnungal. O wi'i no Nulaaﷺ on laatinoo kaŋko "ɓernde makko dilli ko e miijagol Alla," kaŋko "naange makko e dow haako makko" e "e nder kuuɗe ɗin konuuji ɗiɗi no o yetta e dow yettaande makko." Ɗuum o noonii ko e dow tafsir Kur'aanaare 24:41 e 13:13, ɗum heɓii kam wonande ko ɗum jeyaa e dow kaŋko goongaaɗo. Ko anndude, o tawaa kur'aana on ko wahyu, o yiilnoo ko sababaji ɗiɗi, tawii ɗum wonaa ko fijirde miɗo faala ngam mi moƴƴini. O laatinoo ɓuri noonude ko seedaɗo toowuɗo o acci no foti seedugol ko firooji ɗin holli mo. Mi tawi kuuɗe ɗee e dow onegodpath.com e nder ɓernde maɓɓe e dow miijooci yimɓe islaama ɗen, mi ƴeewi ɗum haa e hitaande 1851 e dow Google Books-ɓuri heewde ɓe wayli ɗum e nder ɗernge. Mi faalaa ndaa hay gooto anndi Sprenger walla ɓeen mawɓe worgo ɗen 19-go e hoore mum, e no onon ndaaraade ɗum. Seedagol kaŋko hoolaaɗo ɗum ɓuri mawnude seedagol kiristaaɗo haa fuu, walla ɗum ɓuri lesde?