musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Jangirɗo kiristaanɓe ƴeewi ɗuuɗal firooji islamuɓe woɗɗaade e nder duubi 13, refti o acci o wada Nulaaﷺ on feeytooɗo. Laawol makko o haani nji'ugo.

Assalamu alaikum, mi ƴeewnoo e Aloys Sprenger konu. O laatinoo doktooro Austriyankoore o yahuno to Endiya e nder hitaande 1843 ngam o huuwano e East India Company, kono o dilli e dow kaŋko rektor Koleeji Delhi e sosdinde deftere lamɗo Lakknaaw. Kaŋko o janngini aarab e faarsi ɓuri haani, o naatnoo ɗuuɗal duubi 13 e nder deftere ɓalli ndenii Ibn Ishaq, Ibn Hisham, e ɗiɗi hadiisaaji. E nder 1851, o yaltini *Nguurndam Muhammad: Iwde e Firooji Ɓalli*, ɗum waɗi tawi ko e mawɗe ɓiɗɗo yimɓe worgo ɗen ɓe laatinoo e dow deftere aaraɓe ɗen, wanaa ngam ɓe winndi tan ko ɓe njangi e yimɓe worgo ɗen. O laatinoo kiristaaɗo, o wetii no ɗum haa o maayi e nder hitaande 1893. O jogii kala sababu ngam o hawro e laawol worgo den woɗɗaade, ko wada Nulaaﷺ on feeytooɗo. O accaa waɗde ɗum. Ko ɗum o wi'i: "Ɗum wonaa karallaagal feeytooɗo on; ɗum mooɗina goonga e miijoy yimɓe ɓen nden ɓe tawi ko e dow maɓɓe ngam geɗal maɓɓe e ɓural maɓɓe ɓe foti ngam ɓe ndaara e dow yimɓe maɓɓe." Miyagol makko o jeyaa e nder sosiyol: ndaara tan ko ɓeen ɓe goonga e hoore mum. Abu Bakr, Khadija, Uthman, Umar-ɗeen ɗon ɓuri waɗde yimɓe rewɓe e Makka, ɓe dilli e nder jaaɓirgol, naange, haa ko faggitagol to Habasha. Feecce njaɓɓaa rewɓe suudu o mari ɓe e nder duubi noogas ɗiɗi e nder pargal mawnungal. O wi'i no Nulaaﷺ on laatinoo kaŋko "ɓernde makko dilli ko e miijagol Alla," kaŋko "naange makko e dow haako makko" e "e nder kuuɗe ɗin konuuji ɗiɗi no o yetta e dow yettaande makko." Ɗuum o noonii ko e dow tafsir Kur'aanaare 24:41 e 13:13, ɗum heɓii kam wonande ko ɗum jeyaa e dow kaŋko goongaaɗo. Ko anndude, o tawaa kur'aana on ko wahyu, o yiilnoo ko sababaji ɗiɗi, tawii ɗum wonaa ko fijirde miɗo faala ngam mi moƴƴini. O laatinoo ɓuri noonude ko seedaɗo toowuɗo o acci no foti seedugol ko firooji ɗin holli mo. Mi tawi kuuɗe ɗee e dow onegodpath.com e nder ɓernde maɓɓe e dow miijooci yimɓe islaama ɗen, mi ƴeewi ɗum haa e hitaande 1851 e dow Google Books-ɓuri heewde ɓe wayli ɗum e nder ɗernge. Mi faalaa ndaa hay gooto anndi Sprenger walla ɓeen mawɓe worgo ɗen 19-go e hoore mum, e no onon ndaaraade ɗum. Seedagol kaŋko hoolaaɗo ɗum ɓuri mawnude seedagol kiristaaɗo haa fuu, walla ɗum ɓuri lesde?

Commentji

Lollin noon maa e renndo on.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Nde gite konu nguttuuji kadi ngonndataako. Pukariijo seeko ko noottoy suka feewno bee annguɗo maa jaamtiiɗo. A waɗaani kadaa waddaaɗo debbo darnde gollal, Khadijah, e kadi lamɗo yimɓe mawɓe reenooɓe, ngam yahdi hayre mum fuu si wonaa ɓe miijaa e haqqulaaɗo ma. Dilli huunde kadi teeŋti.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Yee, jaabe tawu e fii ɗume ndee woodi no waɗi. Woodi on no tawa-mi e hoore makko o laatii mo bikki e heen o yiyata ɓurɗo fittaade. Kono jaangotooɗo, ngon o tawata e heen o yi'aako no welaali heen. Kono gorko ndi o waawaaani e woodude e mbaadi ndee, o himmata ko mbayka Sahaba'a'en ɓeen? Ko ɗum jaabiike gongaande.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Gamisahan ɗum nguuɗo dow so tawii, wondotoo mi yi'oyoto ɗum. Woɗɗe Abuu Bakar e ʻUmar goonɗinoowo ko tawii jom heɓii wonoɗe nde haani ngam haa haa. Ko ɗemngal, ɗen ɓe ngi'aako ɗum baawo, kamɓe kadi kamɓe honno koyɓe Qur'ays.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

JazakAllah khair ko haanii ɗum. Ko wondi bee wondude gollal maaɗum nder himo naranaa nder kasu, hay gooto mo wonaa Muslim. Ɗum woni ko goonga o waddani mo ka ɗum o ɗeeni no o laatii.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Amen, Joomi

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

**Fuɗɗii hakkunde eɗen:** Soraa aljanna e dunndareede e hoɗaɗe feere ɗi’i Allahu ɗum wa’i. **Pulaaku e gollaagol:** Allahu yeewu e remɗe. Njaɓɓitta e daraniiha mum tan e Mawɗo fii feere. **Kadaneede e ngam:** Eɗe toono Allahu ko kewɗi e nganndal. Dum woni ngol kadaneede e ɗum ngam eɗen wallata oo remɗe.

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Subhan Alla

musiɗɗo gorko
Woɗɗaama e njuɓɓudi

Allah walla yemme ka cewu duuɓi

Ɓeydu comment keso

Naatu ngam yaltude comment