کاتێ بۆ نوێژ دەوەستیت، ئەمەت بیربێ
هەرگیز وەستاویت لەسەر بەرماڵی نوێژەکەت، دەڵێیت "اللە اکبر" و بیرت کردووەتەوە: خودا ئێستا لەکوێیە؟ ڕەنگە ئەم بیرۆکەیە هەرگیز بۆت نەهات بێت، یان ڕەنگە هاتبێت بەڵام نەتویستووە بپرسیت. بەڵام ماوەیەک پێش ئێستا، هاوەڵێک وەڵامەکەی دۆزییەوە - و ئەوەندە زۆر بوو کە لە هۆش خۆی چوو. با پێت بڵێم چی ڕوویدا. شەوێکی بێدەنگ بوو لە مەدینە، شەقامەکان بە ڕووناکی نەرمی مانگ ڕووناک کرابوون. چراکان هێشتا لە مزگەوتی پێغەمبەردا ڕووناک بوون. پێغەمبەری خوا (د.خ) لەگەڵ هاوەڵەکانی دانیشتبوو. ئەبو زەری غەفاری (خوا لێی ڕازی بێ) هات و لە نزیک دانیشت. پرسیارێک ماوەیەک بوو لە دڵیدا قورس بوو. لە شەرمەوە، هەرگیز نەپرسیبووی. بەڵام ئەو ڕۆژە چیتر نەیتوانی بیپارێزێ. بە دەنگێکی نزم گوتی: "ئەی پێغەمبەری خوا، کاتێ نوێژ دەکەم، خودا لەکوێیە؟" مزگەوت بەتەواوی بێدەنگ بوو. پێغەمبەر (د.خ) بە میهرەبانییەوە سەیری کرد و پاشان بە نەرمی وەڵامی دایەوە: "خودا ڕووی خۆی دەکاتە بەرەو بەندەکەی هەتا ئەو لە نوێژدا بمێنێت و ڕوو وەرنەگەڕێنێ" (سونەنی نەسائی، فەرموودەی ١١٩٥). ئەبو زەری ئەوەی بیست. ساتێک تێپەڕی. پاشان فرمێسک لە چاوەکانی دەستیان بە ڕژان کرد. قاچەکانی لەرزین. لە ناخەوە، هەستی بەوە دەکرد کە شتێک شکا. خودا - پەروەردگاری هەموو شتێک، کە تەنها دەڵێ "ببە" و ئەویش دەبێ - ڕوو دەکاتە بەرەو کەسێکی وەک من؟ و هێشتا... من دەوەستم بۆ نوێژ و بیرم بەلای ئەم دونیایەدا دەسووڕا؟ بازرگانی، پارە، نیگەرانییەکانی ڕۆژانە؟ کێشی ئەمە ئەوەندە بەهێز بوو کە نەیتوانی بە پێوە بمێنێت. کەوت و لە هۆش خۆی چوو. ئایا خودا بەڕاستی ئەوەندە نزیکە؟ تەنها چیرۆکێکە؟ نەخێر. لە قورئاندا، خودا دەفەرموێ: "ئێمە لە شادەماری دڵیەوە نزیکترین لێی" (سوورەتی قاف ٥٠:١٦). گێڕانەوەیەکی تر باسی دەکات، "کاتێ بەندەیەک بۆ نوێژ دەوەستێ، من لەبەر چاوم..." (باسکراوە لە موسندی ئەحمەد). بوەستە و بیربکەوە. دووبارە ئەمە بخوێنەوە. خودا لە نوێژی تۆدایە. دەتبینێ. تێبینی دەکات کە لێوەکانت دەجووڵێن، فرمێسکەکانت دەڕژێن. ئەو هاوارانە دەبیستێ کە لە دڵتدا دەیشارییەوە. ئایا بەڕاستی دەزانین کێ دەبینین کاتێ نوێژ دەکەین؟ ئەبو هورەیرە (خوا لێی ڕازی بێ) بڵاوی کردووەتەوە کە پێغەمبەر (د.خ) جارێ بە هاوەڵەکانی گوت: "ئایا دەزانن کە بەندە لە کاتی نوێژدا لەگەڵ کێ قسە دەکات؟" هەموو بێدەنگ بوون. ئەو فەرمووی: "لەگەڵ پەروەردگاری خۆیدا قسە دەکات، بۆیە با وریا بێ لەوەی کە چۆن قسە دەکات" (موستەدرەکی حاکیم). بیری لێبکەوە. ئەگەر چاوپێکەوتنێکت هەبێت لەگەڵ کەسێکی گرنگ، خۆت ئامادە دەکەیت: جلەکانت ڕێک دەکەیت، قسەکانت پلان دادەنێیت، تەواوی سەرنجت دەخەیتە سەری. بەڵام لەگەڵ خودا، مێشکمان بەلای بازاڕدا دەسووڕێت، کارەکانمان، کاروباری ڕۆژانەمان. ئەبو زەری لە ترسەوە لە هۆش خۆی نەچوو. ئەوە شەرم بوو. بە درێژایی ژیانی نوێژی کردبوو بەڵام هەرگیز بەڕاستی بیری لەوە نەکردبوو کە خودا لە نوێژدا ڕووی تێدەکات. دڵی نەیتوانی بەرگەی ئەوە بگرێ. ئێمەش؟ ئێمە ئەم دەرفەتە ڕۆژانە پێنج جار بەدەست دەهێنین. پێنج جار، خودا بانگمان دەکات بۆ ئەوەی لەبەر چاوی بوەستین. بەڵام ئێمە مۆبایلەکەمان دادەنێین، بە پەلە نوێژەکە تەواو دەکەین، و دەگەڕێینەوە بۆ ژیان - مێشکمان هێشتا پڕە لە پلان و ژمارە. بۆیە لە ئێستاوە، با نوێژەکەت کەمێک جیاواز بێ. پێش ئەوەی دەست پێبکەیت، بوەستە. بیرت بێت کە خودا دەتبینێ، هەموو وشەیەک دەبیستێ کە دەڵێیت. تەنها ئەوە لە دڵتدا بهێڵەوە. ڕەنگە چاوەکانت تەڕ ببن. ڕەنگە وەک ئەبو زەری نەبێ، بەڵام ڕەنگە شتێ لە ناختدا هەست بکەیت. ئەوە ئیمانە. ئەوە گیانی نوێژە. پێغەمبەر (د.خ) فەرمووی: "ئیحسان ئەوەیە کە خودا بپەرستیت وەک ئەوەی دەیبینیت؛ ئەگەر تۆ ئەو نابینیت، ئەو تۆ دەبینێ" (سەحیح موسلیم، فەرموودەی جبریل). ئەمە لەگەڵ هاوسەر، منداڵ، خوشک و برا، یان هاوڕێکانتدا هاوبەش بکە. ڕەنگە لە ئەمڕۆوە، نوێژەکانت درێژتر هەست بکەیت، سوژدەکانت قووڵتر بن، دوعاکانت ڕاستگۆیانەتر بن. و خودا زاناترە.