کاتێک دەزانیت خوا هەموو شتێک دەبینێت
ئایا هەرگیز دانیشتوویت و وایت شتێک مەحاڵە، لە کاتێکدا خوا دەتوانێت مەحاڵەکان وەک هیچ بگۆڕێتەوە بۆ ڕاستی؟ وەک پێغەمبەر نوح (پێی بێ) – پێیان وت کە کەشتییەکی گەورە دروست بکات، و تەنانەت دڵۆپێک دەریایش لەوێدا نەبوو. ئەوە بزانە: کەشتییەک لەسەر وشکانی دروست کردن، و متمانە کردن بە فەرمانێک کە تەواو لێی تێناگەیت، بەڵام ئەو وای کرد. و کاتێک کاتی کۆتایی هات، ئاو هەڵقوڵی، لافاوەکە زەوی کۆتایی پێهێنا، و ئەو شتە مەحاڵە بە ویستی خوا بوو بە ڕاستی. یان بیری پێغەمبەر زەکەریا (پێی بێ) بکەرەوە، کە داواکاربوو بۆ منداڵ کاتێک زۆر بەتەمەن بوو، و هاوسەریشی نەیدەتوانی منداڵ بوێت. بارودۆخەکە بۆنی مەحاڵیی دەدا، بەڵام خوا یەحیای پێبهەخشی (پێی بێ). و پێغەمبەر یوسف (پێی بێ) – لە بنی چاڵێکەوە، بۆ زیندانێک، پاشان گەیشتە دەسەڵات لە میسر. ئەوەی وەک کۆتایی چیرۆکەکەی دەردەکەوت، تەنها پارچەیەک بوو لە پلانێکی گەورەتری دا. پاشان پێغەمبەر ئەیوب (پێی بێ) هات، کە زۆر ئازاری چەشت وەک بانگی پەروەردگاری کردبوو. خوا وەڵامی دا، میھرەبانی خۆی گەڕاندەوە، و چاکی کرد. کەواتە بۆچی ئێمە سەیری ئەو بەربەستە خۆمان دەکەین و وای لێدەکەین کە هیوایی تێدا نابینین، لە کاتێکدا هێشتا نەماندیوە کە خوا چی نووسیوە بۆمان؟ من ئەو کاتەم ژیوە کە مەحاڵەکان دەگۆڕێن – هەرگیز لەبەرئەوە نییە کە من ئەوەی داواکردم پێمگەیشت، بەڵکو لەبەرئەوە کە ئیمکانی ئەوەم بۆ دروستبوو کە لە شتێک دووربکەومەوە کە هەمیشە بۆیدا پاڕانەوام کردووە. من دوعام لە هاوسەرێک کرد، لە تهەججوددا گێژیام، هیوام هەبوو کە خوا وای لێبکات کە هەر ئەویش ببێت. بەڵام شتەکان بە شێوەیەکی خۆش بەیەکەوە نەدەبەستران – نەرێزکردنەکە زۆر قورس بوو و ئارامی منی تێکدەدا. لە کۆتاییدا، گەیشتمە ئەو خاڵەی کە نەمدەتوانی خۆم هەڵبخەڵەتێنم کە ئەمە تێکمدەشکێنێت، بۆیە بڕیارمدا کە ئەو ڕێگایە جێبهێڵم. ئاسان نەبوو: چۆن لەو شتە بگوازرێیتەوە کە گەشتیەکانی نوێژەکەت تێیدا بەخەڵ خەندراون؟ چۆن کەسێک بەجێبهێڵیت کە بۆیدا بەردەوام لە خوا داواکاریت کردووە؟ چۆن ویستی شتێک بوەستێنیت کە دەستەکانت بەرز کردووتەوە بۆی لە ناوەڕاستی نوێژەکانتدا؟ بەڵام من بەشەوێکی ماوم، و هێواش هێواش، جیهانەکەم گۆڕا. ئارامی هێواشی گرتەبەر، ئەو جۆرە ئارامییەی کە پێشتر نەمدەزانی ون کردوومە. ئەوەی خەیاڵم کرابوو نەمدەتوانی بەبێی بژیم، بوو بەو شتەی کە فێربووم لەسەریەوە بژیم. ئەوە شتێکی گەورەی فێرکردم: هەندێک جار ئەو شتە مەحاڵەی کە خوا دەیگۆڕێت، بارودۆخەکە نییە کە ئێمە بۆی هاواردەبین – دڵی خۆتمانە، پێوەستبوونمانە، توانای جێهێشتنی ئەو شتەیە کە زەحمەتمان پێدەکات. لەوانەیە وەڵامەکە هەمیشە ئەوە نەبێت کە پێویستمانە بێتە دەستمان. لەوانەیە ئەوە بێت کە ئیمکانی ئەوەمان پێبدرێت کە لەو شتە وەڵا بین کە پێشتر وامان دەزانی نەمانتوانییە بەبێی بژین. ئێمە بە بینینی بچووکەوەمان دوعا دەکەین؛ خوا ئەوەی لەمێڕەوەیەمان دەزانێت. ئێمە ئەو کەسە دەبینین کە دەمانەوێت؛ خوا ڕاستییەکەی دەزانێت. ئێمە دەرگایەک دەبینین کە بەپەلە دەمانەوێت بچینە ناویەوە؛ خوا دەزانێت چی لەدواوە هەیە. بۆیە متمانە پێی بکەن. بەردەوام بن لە دوعاکانتان، لە سجودەکانتاندا گێژبن، داوا بکەن بۆ ئەوەی دەتانەوێت. بەڵام هەرگیز واز لەو ویستە مەهێنن کە وادەناسێنێت ژیانتان ناتوانێت جوان ببێت بەبێی. لەوانەیە وەڵامەکەت ئەمڕۆ مەدەرێ، لەوانەیە هێشتا سوگوار بیت بۆ ئەوەی کە دەتویست، بەڵام هەڵە مەکە و وەک بینراوێک کە خوا بێ توانایە دەربارەی بیری بکەیتەوە. خوا خودای نەتوانراوە، ئەوەی کە لەسەر هەموو شتێک دەسەڵاتی هەیە. ئەوەی بۆ تۆ دوور دیاری کرا نەتوانراوێکی گەورە نییە بۆ ئەو. و ئەوە بزانە: هەندێک جار موعجیزەکە ئەوە نییە کە لە کۆتاییدا ئەوەت بەدەست بهێنیت کە دواییدا ڕاو بوویت – بەئەگەرێک دێتە سەر کە یەک بەیانیدا هەستێت و هەست بەوە دەکەیت کە چەندە پێویستت نابێت بۆ دڵخۆش بوونت.