کاتێک وڵات بەڕواڵەتی کراس بەسەر سەری ئافەتە دا دەگرێت: وانەکانی وەحی، سوننەت و مێژوو

ئازەربایجان، وڵاتێک کە ٩٦ لەسەدی دانیشتووەکەی موسوڵمانن، بەھۆی دیاریکردنی یاسای نوێ بەپێی بنەما لائاینییەکان، قەدەغەی حجابی لە خوێندنگەکاندا ڕێگەی پێداوە. مامۆستایەک بەناوی زەھرا حەسەنۆڤا، لەوانەیە بەھۆی لەبەرکردنی حجابەوە قەدەغەی فێرکردنی لێبکرێت، ئەمەش بووەتە ھۆی ناڕەزایی و گریان لە دەرگای خوێندنگە. حکومەت بەڕواڵەتی یەکجارەی بۆ ستانداردەکانی جلەکان ناو دەبات، بەڵام ئەم پلانە بە دژایەتی ڕاگەیاندنی دەستوور لەسەر ئازادی ئاین دادەنرێت. قورئان پێشنیاری ئەوە دەکات کە ھیچ زۆرەملێیەک لە ئایندا نابێت (سوورەتی ئەلبەقەرە: ٢٥٦) و جیاوازی (دیاریکردنی) دەستەواژەی خواوەندیە (سوورەتی ئەلمایدە: ٤٨). پێغەمبەر ﷺ لە نیشاندانی ڕێزلێناندا پەیمان دەکات، ڕێگەی بە نێردراوی کریستیانی نەجران دەدات کە عیبادەتیان لە مزگەوتی پێغەمبەر ﷺ بکەن. ئەم بنەمایە بەڵێننامەی مەدینە بەھێز دەکرێت کە ئازادی ئاین بۆ ھەموو کۆمەڵەکان ڕادەگەیەنێت. مێژوو تۆمار دەکات کە داگیرکاری فەرەنسا لە جەزائیر کە ئافەتەکان ناچار کرد حجاب لابەن بە میسیۆنی 'شارستانییەت'، دەستدرێژییەک کە ئێستا دووبارە بووەتەوە بە شێوەی بەڕواڵەتی یەکجارە. ڕۆژنامەنووس پۆلاد ئەسلانۆڤ گرتەی خۆراکی لە زیندانەکەی وەک ھەوڵی ناڕەزایی کردووە، بیرەوەری قسەی پێغەمبەر لەسەر گۆڕینی خراپە بەپێی توانا دەگەیەنێت. سەرۆک ئیلهەم عەلیێف داوای لە لایەنەکانی تر کرد بەشداری لە شێوازی ژیانی ئازەربایجان نەکەن، بەڵام وڵاتەکەی خۆی بەشداری لە ھەڵبژاردنی تایبەتیی ھاووڵاتییەکانی کردووە. زەھرا حەسەنۆڤا پشتڕاستی کرد کە حجاب ھەڵبژاردنی تایبەتیی خۆیەتی، ھاوڕێیە لەگەڵ فرمانی خوا لە سوورەتی ئەلکەھف: ٢٩. ئەم کەیەسە دەبێتە ئامۆژگارییەک کە ئازادی ئاین پێویستی بە پاراستنی بەردەوام ھەیە. https://www.harianaceh.co.id/2026/10/14/ketika-negara-mengatur-kain-di-kepala-perempuan-pelajaran-dari-wahyu-sunnah-dan-sejarah/