تێگەیشتن لە قورئان: وشەی ڕاستەقینە یان ڕێنمایی ڕەوشتی؟
سڵاو بە هەمووتان، بە دڵێکی پڕ لە ڕاستگۆیی ئەم پرسیارە دەکەم چونکە بەڕاستی دەمەوێ تێبگەم کە چۆن لە ئیسلامدا ڕووبەڕووی قورئان دەبینەوە-نەک بۆ مشتومڕ یان ڕەخنە، تەنها بۆ فێربوون. کەمێک لەبارەی خۆمەوە: من سەر بە هیچ ئاینێک نیم، بەڵام بێباوەڕیش نیم. هەست دەکەم کە ڕەنگە دروستکەرێک هەبێت، و پێموایە زۆر دوورین لە زانینی هەموو شتێک لەبارەی گەردوونەوە. بۆیە دەتوانم بڵێم کە مەیلی ڕوانگەیەکی ڕۆحیم هەیە. بەڵام هاوکات باوەڕم وایە کە بیرکردنەوە و پرسیارکردن دیارییەکن لە خوداوە، و گەڕان بەدوای زانین هەرگیز نابێت دژی باوەڕمان بێت. کاتی گفتوگۆ، تکایە تەنها مەڵێن 'چونکە خودا وای گوتووە'. ڕێز دەگرم کە قورئان ڕێنمایی خوداییە، بەڵام هەوڵ دەدەم قوڵتر بڕۆمە ناو لۆژیک و فەلسەفەی پشت ئەوەی کە چۆن لێی تێدەگەین. ئەمە ئەوەیە کە دەمەوێ بیزانم: لەبەر ئەوەی خودا هەڵیبژارد کە قورئان لە عەرەبستانی سەدەی حەوتەم و بە زمانی عەرەبی دابەزێنێت، ئەی ئەوە مانای ئەوە نییە کە ئەو بە مەبەست کولتوور و مێژوو و زمانی ئەو سەردەمەی هەڵبژاردووە؟ ئەگەر وا بێت، ئەی پێویست نییە بەڕاستی ئەو چوارچێوەیە لەبەرچاو بگرین بۆ ئەوەی تێبگەین کە مەبەستی خودا چییە؟ ڕەنگە سەرنجدان لەسەر وانە ڕەوشتییەکان و بەها قوڵەکانی قورئان-نەک تەنها خوێندنەوەیەکی ڕاستەوخۆی وشەیی-لە ڕاستیدا نزیکمان بخاتەوە لە پەیامە ڕاستەقینەکەی؟ کەمێک لەبارەی فەزل الرحمان خوێندووەتەوە، کە پێدەچێت بڵێت ئامانجە ڕەوشتییەکانی قورئان دەبێت شێوازی جێبەجێکردنی لە هەموو سەردەمێکدا دیاری بکەن. ئایا ئەمە ڕوانگەیەکی ڕێزلێگیراوە لەنێو زانایانی ئیسلامدا، یان وەک شتێکی دەرەکی لە ڕێبازی سەرەکی سەیر دەکرێت؟ هەروەها پرسیارێکی فەلسەفیترم هەیە. دەڵێین خودا کامڵە، بەڵام تەنانەت بۆ وتنی ئەم ڕستەیە، پێویستمان بە هەندێک تێگەیشتن نییە لەوەی کە 'باش' چییە لە مێشکی خۆمانەوە؟ ئەگەر هیچ تێگەیشتنێکمان لە باشی نەبووایە، چۆن 'خودا باشە' هیچ مانایەکی بۆمان دەبوو؟ بیرمەندانی ئیسلامی چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەمەدا دەکەن؟ وە لە کاتێکدا کە زۆر کەم دەزانین لەبارەی گەردوونەوە، چۆن دەتوانین بەڕاستی سیفەتەکانی وەک زانین و هێز و کامڵیی خودا تێبگەین؟ زۆر حەز دەکەم گوێبیستی ئەوە بم کە زانایان و فەیلەسوفان چۆن ئەمە ڕوون دەکەنەوە. بەپەرۆشیم گوێبیستی ڕوانگە جیاوازەکانی ئیسلامی بم-سوننە، شیعە، بیرمەندە نەریتییەکان، یان مۆدێرنەکان. جزاک الله خەیر بۆ کاتتان. من لێرەم بۆ فێربوون، و سوپاسگوزارم بۆ هەر وەڵامێکی بیرکراوە.