هەتا بەتەمەنتر دەبم، ئەم فەرموودەیە زیاتر دەمترسێنێت...
بسم اللە... پێغەمبەر ﷺ فەرمووی: "ئێوە بەڕاستی بەدوای ڕێگاکانی پێشینەکاندا دەڕۆن، بست بە بست و گەز بە گەز، تەنانەت ئەگەر ئەوان بچنە کونی مارمێلکەیەکەوە، ئێوەش بەدوایدا دەچن." هاوەڵان پرسیان: "جوولەکە و مەسیحییەکان؟" فەرمووی: "ئیتر کێ؟" (بوخاری و موسلیم) هەر کاتێک لەگەڵ ئەم فەرموودەیە دادەنیشم، زیاتر دەمهەژێنێت. یەکێکە لە پێشبینییە هەرە بەهێز و ترسناکەکانی پێغەمبەر ﷺ. خەڵک زۆر جار باسی ئەم فەرموودەیە دەکەن لەبارەی جلوبەرگ، شێوازی قژ، زمان، خواردن، خۆشی یان ڕەوتە نوێیەکانەوە. بەڵێ، ڕەنگە ئەوە بەشێک بێت، بەڵام هەست دەکەم ئەم ئاگادارکردنەوەیە زۆر قووڵترە. ئەوەی بەڕاستی کاری تێکردم ئەوەیە کە چی بەسەر کۆمەڵە ئاینییەکانی پێش ئێمەدا هات. ئەوان شەوێک باوەڕیان فڕێنەدا. نەخێر، هێواش هێواش دەستیان کرد بە پێچاوپێچکردنی ئاین بۆ ئەوەی بگونجێت لەگەڵ خواستەکانی خۆیاندا. فێرکارییە قورسەکان پشتگوێ خران. یاسا ناخۆشەکان بە شیکردنەوە لادان. "نە" ڕوونەکان بوونە مشتومڕی بێکۆتا. ڕاستی ئاینی بە پێوانەی ئەوە دادەنرا کە کۆمەڵگا قبوڵی دەکات نەک ئەوەی کە دابەزیوە. و کاتێک ئەمڕۆ دەڕوانم، هەندێک جار وای بیردەکەمەوە ئایا هەمان شت بەسەر موسڵماناندا دێت. کاتێک حوکمێک لەگەڵ حەزماندا دەگونجێت، خێرا قورئان و فەرموودە دەگێڕینەوە. بەڵام کاتێک حوکمێک دژی خواستەکانمانە، لەناکاو گوێ لە شتێک دەبێت وەک "ئیسلام پێویستی بە گۆڕانە،" "ئەوە تەنها بۆ ئەو سەردەمە بوو،" "پێویستە مۆدێرن بین،" "ئەمە ئێستا ناگونجێت،" "کۆمەڵگا ڕۆیشتووە." بەڵێ، زانایان هەمیشە لەسەر زۆر بابەت جیاوازییان هەبووە و هەوڵی ڕاستگۆیانە بۆ تێگەیشتن (ئیجتیهاد) ڕاستە. مەبەستی من ئەوە نییە. ئەوەی دڵەڕاوکێم دەکات ئەوەیە کاتێک خەڵک بە وەڵامی خوازراویی خۆیانەوە دەست پێدەکەن و پاشان بەدوای ڕێگادا دەگەڕێن بۆ ئەوەی ئیسلام لەگەڵیدا بگونجێنن. پێغەمبەر ﷺ نەیفەرموو کە ئێمە دەبین بە جوولەکە یان مەسیحی. فەرمووی زۆر نزیک شوێنی ڕێگاکانیان دەکەوین کە ئەگەر ئەوان بچنە کونی مارمێلکە، ئێمەش بەدوایدا دەڕۆین. لەم ڕۆژانەدا، زۆر جار هەمان کەسە ناسراوەکان، هەمان بیرۆکەکان، هەمان چیرۆکی سیاسی، هەمان ستانداردی ڕەوشتی و هەندێک جار تەنانەت هەمان ڕەفتار بەرامبەر بە خودی باوەڕ لەبەردەگرین. وا هەست دەکەم زۆر موسڵمان چیتر ناپرسن: "خوا چی دەفەرموێت؟ پێغەمبەر ﷺ چی فێرکردین؟" لەجیاتی ئەوە، پرسیارەکە دەبێتە: "چی لە جیهانی ئەمڕۆدا دروستە؟" ئەم گۆڕانە لە بیرکردنەوەدا هۆکاری ئەوەیە کە ئەم فەرموودەیە زۆر دەمترسێنێت. ڕەنگە قووڵترین واتای ئەم پێشبینییە تەنها لە جلوبەرگ، زمان یان کلتووردا نەبێت – هەرچەندە ئەوەش ڕوودەدات. ڕەنگە لەبارەی ئەو ڕاکێشرانە بێت بۆ داڕشتنی ئاین بەدەوری خواستەکانی خۆماندا لەجیاتی داڕشتنی خۆمان بەدەوری ئەوەی کە دابەزیوە. خوا هەموومان ڕێنمایی بکات و پشتیوانی بکات لەسەر ڕێگای ڕاست. ئامین.