حەوت گوناهی گەورە لە ئیسلامدا: بیرکردنەوەیەک

ئەسسالامو عەلەیکوم! حەزێکم بوو شتێک هاوبەش بکەم کە لە مێشکمدا بوو لە فێربوونەکانی پێغەمبەریڕەزای ئەحبمانەوە (پیاوی خوا لێی خۆشبێت). ئەمانە حەوت گوناهی گەورەن لەحدیسی سەحیحی بەخاری و موسلیمدا، و بەڕاستی وات لێدەکەن بیر بکەیتەوە، بەتایبەت کاتێک سەیری جیهانی ئەمڕۆ دەکەیت. 1. **شیرک، یان شەریک دانان بە خوا.** ئەمە نزیکە لە دڵ چونکە لەوێبوو مەسیحیەکان بە باوەڕی خواگرتنە خوارەوەی عیسا هەڵەچوون، بەڵام هێشتا بانگدەکرێن خەڵکی کتێب چونکە نامەی ڕەسەنیان بە پەیدا کاری کات گۆڕدرا. گەورەترینە – ئەگەر تۆ لەو ڕێگەیەدا بمریت بەبێ تەوبە، ئەوا ئاگری دۆزەخە بۆ هەمیشە. 2. **جادوو یان سیحر.** ئەوە قاڵبەجی لەگەڵ جنەکانە، تەنانەت ئەگەر بزانی یان نازانی، بۆ ئەوەی شتەکانی ژیانت پێچەوانە بکەیتەوە. 3. **کوشتنی کەسێک بەبێ ماف.** بواری گرتنەوەی ژیانی بێتاوانێک بەشێوەیەکی نایاسایی. 4. **ریبە، یان مامەڵەکردن لەگەڵ سوود.** ئەمە شتێکی زۆر گەورەیە. بریتییە لە پەیداکردنی پارە لە پارە بەشێوەیەکی گرەنتی، وەک چۆن بانکەکان کاردەکەن لەسەر سوودی قەرز یان کەسێک خانووبەرە بکڕێت تەنها بۆ کرێ دان بۆ قازانج. لە کاتی تێپەڕبووندا، دەوڵەمەند دەوڵەمەندتر و هەژار هەژارتر دەکات. بەڵام جیاوازییەک هەیە: ئەگەر تۆ گیرت خواردبێت لە پارەدانیدا، وەک قەرزی قوتابی بۆ خوێندن یان قەرزی خانووبەرە بۆ ماڵێکی خێزانی تەنها بۆ جێگیربوون، تۆ ئەو کەسە نیت کە سوودمەند دەبیت – تۆ ئەو کەسەیت کە سوودی لێدەوەرگیرێت. پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم) زیاتر ڕۆیشت و نابرین نەک تەنها بۆ وەرگرەری سوود، بەڵکو بۆ پارەدەرەکە، ئەوەی کە دەینووسێت، هەتا دوو شایەتەکەش، هەموویان بە یەک شێوە گونا بارن (سەحیح موسلیم ١٥٩٨). دەتوانیت ئەمە ببینیت کە ئێستا ڕوودەدات. ئیلۆن مەسک تریلیۆنێرە کاتێک تەنها دەیەیەک لەمەوبەر بیل گەیتس "تەنها" ٧٥ ملیار دۆلاری هەبوو. چینی ناوەند و خوارەوە لە فشاردان – سەیری نرخەکانی خانووبەرە بکە، زۆر بەرزبوونەتەوە بۆیە هەرکەسێک بێ پارەی کۆن یان مووچەیەکی زۆر بەرز ناتوانێت ماڵێک بە کرێ بگرێت. هەموو کەسێک پێویستی بە شوێنێک هەیە، بۆیە لەوانەیە ئەمە تاقیکردنەوەی گەورەی نەوەمان بێت لەلایەن خوایە: چۆن موسڵمانان کۆدەبنەوە بۆ خۆپارێزی لە ریبە و یارمەتیدانی یەکتر لە بواری ئاسایشی خانووبەرە؟ لە کاتێکدا دەژین کە پڕە لە چاوپۆشی، دوای ئاسوودەیی و پلە. تەنانەت ئیمامەکانیش ڕەنگە ڕەوايان بدەن کاتێك ديکەن بەخشینەكان زياتر بووە چونكە کۆمەڵگاكەیان لە ریبە گیرچووە، و ئەوان دژ بە قورئان و سوننەت ڕەفتار دەکەن. پاشان سەیر دەکەن بۆچی گەنجەکان ناتوانن هاوسەرگیری بکەن، چونکە هاوسەرگیری وەک پێشبڕکێیەکی ئاهەنگێکی پڕوپڕی گۆڕدراوە لە جێی جێبەجێکردنی نیوەی ئیمانمان. بەبێ سەرچاوە یان پشتگیری خێزانەوە، تۆ هاوسەرگیری دەخەیتەوە و دواخەیت. ریبەیە کە زۆرجار دەرگایەک دەکاتەوە بۆ زۆر گوناەی تر. 5. **گرتنی پارەی میراتی هەتیوەکە بەشێوەیەکی نایاسایی.** 6. **ڕاکردن لە بەرەی شەڕ کاتێک موسڵمانان شەڕ دەکەن لەگەڵ بێباوەڕان.** 7. **تۆمەتبارکردنی ئافرەتێکی موسڵمانی پاك و بێتاوان بۆ شتێک کە نەیکردووە.** شتێکی قورسە، بەڵام پێویستە باسی ئەم شتانە بکەین. خوا یارمەتیمان بدات بە دوورکەوتنەوە لەم گونایانە و ڕێنماییمان بکات. جەزاکوم خوای خێر.