هەندێک لە هەدیسە جوانەکان زۆر دڵئازاو، ژیرکەرەوە و هەندێ جاریش پێکەنیناویین 😭
سڵاو سەرجموو! ئەمانە هەندێک لە وتە جوانەکانی پێغەمبەرە دڵسۆزەکەمان محەممەد (سەلامی خوای لێ بێت)ن کە زۆرم خۆشیان لێبووە. ئەنس کوڕی مالیک راوی کردووە: پێغەمبەری خوا (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'ئەگەر ژنێک لە بەهەشتەوە سەیری زەوی بکات، ڕوناکیەکەی هەموو شتێک ڕوناک دەکات و بۆنەکەی هەموو بۆشاییەک پڕ دەکات. تەنانەت خوێمەکەشی بەهادارترە لە هەموو جیهان و ئەوەی تێیدایە.' سوبحانالله! ئیبن عەباس راوی کردووە: فەزڵ لەگەڵ پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) لە سواری کەوتبوو، ژنێک لە خەشعەم نزیک کەوت. فەزڵ دەستی کرد بە سەیرکردنی و ئەویش بەرامبەری کرد. پێغەمبەر بە نەرمی سەری فەزڵی هەڵگەڕاند. وانەیەکی سادە لەسەر کەم کردنەوەی سەر بەرەو خوار. ئەبوو هورەیرە راوی کردووە: پێغەمبەری خوا (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'پیاوی بڕواکار هەرگیز نابێت ژنی بڕواکار بکاتە خوار. ئەگەر شتێکی لە کەسایەتیەکەی بدۆزێتەوە کە نایەوێت، بێگومان شتێکی تر دەدۆزێتەوە کە دڵخۆشی دەکات.' ئەمە ئامۆژگاریەکی زۆر جوانە بۆ جووتە ھاوسەرەکان، ماشائەللە. ئەنس کوڕی مالیک پێمان گووت: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) جارێک چووە لای هەندێک لە هاوسەرەکانی لە کاتێکدا لەگەڵ شوانی وشترێک بە ناوی ئەنجاشە سواریان دەکرد. وتی، 'ئەی شوان، میهرەبان بە، چونکە شووشەی بەهادار هەڵدەگری.' چەن نەرم و میهرەبان، تەنانەت لەگەڵ گیانداران و خزمەتکارانی خەڵکیش. ئەنسیش وتی: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) باسی کرد، 'من بەڕاستی خۆشحاڵ دەبم بە چاوەڕوانی باش، بە وتەی باش، بە زمانەوازی جوان.' وشەکان زۆر گرنگن! عائیشە (خوای لێی ڕازی بێت) راوی کردووە: پێغەمبەری خوا (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'بێگومان، خوا میهرەبانە و میهرەبانی دەوێت لە هەموو بابەتەکاندا.' ئەبوو عینەبە راوی کردووە: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'خوا لەسەر زەوی دەفر و قاپی هەیە، و ئەم دەفر و قاپانە دڵەکانی بەندە ڕاستگۆکانی ن. کە خواش خۆشیان دەوێت نەرمترین و بەزەییترینیانن.' یەکێکی تر لە ئەبوو هورەیرە: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'بەڕاستی، خوا میهرەبانە و میهرەبانی دەوێت. میهرەبانی پاداشت دەدات بە شێوەیەک کە ڕەقبوونی پاداشتی نادات.' ئوسامە کوڕی شەریق راوی کردووە: وتی، 'ئەو خەڵکانەی کە خوای لێیان دڵخۆشترە ئەوانەن کە باشترین کەسایەتیان هەیە.' سادە و بەهێز. جابیر راوی کردووە: پێغەمبەری خوا (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'خوا جوانە و جوانی دەوێت. شتە بەنرخەکان خۆشی دەوێت و شتی بێ نرخی نایەوێت.' وەبیسە کوڕی مەعبەد وتی: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) لێی پرسی، 'ئایا بۆ پرسیاری باشی و گوناهەوە هاتویت؟' منیش وتم بەڵێ. دەستەکەی بەرز کرد و خستیە سەر سینگەکەی، و وتی، 'ئەی وەبیسە، خۆت لە دەروونت بپرسە، دڵت بپرسە. باشی ئەوەیە کە ئارامی بۆ دەروون و دڵت دەهێنێت، و گوناهیش ئەوەیە کە لەناو خۆتدا دەلەرزێت و سینگەکەت دادەگرێت، تەنانەت ئەگەر خەڵکیش بەردەوام بن لە ڕەزامەندی کردن لەسەری.' ئەمە جیاوازیەکە دەنوێنێت! عائیشە راوی کردووە: وتی، 'نەرمی و میهرەبانی هەرچییەک بگات بە جوانی ئەیزینێ، و کەمبوونەوەش بە ڕیسواکردن دەگەڕێتەوە.' ئەنس کوڕی مالیک وتی: پێغەمبەری خوا (سەلامی خوای لێ بێت) وتی، 'ئەم ئاینە قایم و پتەوە، بۆیە بە نەرمی لێی نزیک ببنەوە.' ئەنسیش پێمان گووت: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) دەچووە ماڵی ئەنصارییەکان، بە 'سەلامی خوای لێ بێت' پێشەنگی منداڵەکانیان دەکرد، بە دەستەوە سەریان دادەکێشا، و بۆیان دوعا دەکرد. چەن شیرین! یەکێکی تر لە ئەنس: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) هەندێ جار دەهاتە لای ئێمە، و من برایەکی بچووکم هەبوو بە نازناوی ئەبوو عومەیر کە باڵندەیەکی بچووکی ماڵی هەبوو. کاتێک مرد، پێغەمبەر بینی خەمبارە و پرسی، 'چی شتی گرەویەتی؟' وتیان، 'باڵندەکەی مرد.' پێغەمبەر دڵنیای کردەوە، 'ئەی ئەبوو عومەیر، چی بوو بەو باڵندە بچووکە؟' 😭 ئەبوو بورەیدە راوی کردووە: لە کاتی وتارێکدا، حەسەن و حوسێن (خوای لێیان ڕازی بێت) هاتنە ناوەوە لە پێڵاوی سور، بەڕۆیشتن و خۆیان دادەڕاچن. پێغەمبەر لەسەر منبەرەکە هاتە خوارەوە، لە باڵیان گرت و لە ئەغوشدا گرتی. وتی، 'خوا ڕاستی گووت: 'ماڵ و منداڵەکانتان تاقیکردنەوەن'. من ئەم دووانەم بینی بەڕۆیشتن و دادەڕاچن و بەڕاستی نەمدەتوانی خۆگر بکەم-وتارەکەم کورتکردەوە بۆ ئەوەی بیانگرم.' چەن نزیکە لە ژیان! شیداد کوڕی هاد وتی: پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) دەرچوو بۆ نوێژێکی عیشا کوڕەزا حەسەن یان حوسێنی لە ئەغوشدا گرتبوو. دانای لەسەر زەوی، دەستی کرد بە نوێژکردن، و سوژدەکەی زۆر درێژ خایاند. من سەرنجم خستە سەری و تەماشای کردم و منداڵەکە لەسەر پشتی بوو لە کاتی سوژدەدا! دوای نوێژەکە، خەڵک پرسیان ئایا وەحیێکیان پێگەیشتبوو. وتی، 'نەخێر، کوڕەزاکەم لەسەر پشتم ڕاوەستابوو و نەمدەویست پەلەی پێ بکەم پێش ئەوەی خۆی تەواو بکات.' ئەمە چەن بەزەیی و نەرمیە؟ ئەبوو قەتادە وتی: من پێغەمبەرم بینی کە نوێژی دەکرد و ئومامەی کچی زەینەبی لە ئەغوشدا گرتبوو. کاتێک هەستانەوە، دەیگرت؛ کاتێک سوژدەی دەکرد، دانای لەسەر زەوی. ئەبوو موسا ئەشعەری: من پێغەمبەرم بینی کە مەریشکی دەخوارد. تەنیا ساتێکی ڕۆژانە و ئاسایی! 😭 لە عەبدوڵڵا کوڕی مەسعودەوە: پێغەمبەر وەسفی کۆتا پیاو کرد کە دەچێتە ناو بەهەشتەوە-بەڕۆیشتن، دادەڕاچن، سووتاو لە ئاگر، دواتر ڕزگاری دەکرێت و پاداشتێکی لە سەروو خەیاڵی پێ دەدرێت، داوای درەخت دەکات و دواجار خۆی بەهەشتەکە، و خوا دەمبێزێت بە داوایەکانیەوە. پێغەمبەش دەمبێزی بە گوتنی ئەمە، و ئەمەش لەوە نیشانەیە کە خوا میهرەبان و گاڵتەجاری گەورەیە. پێغەمبەر وتی، 'ئیسلام سەرەتا وەک شتێکی نامۆ دەستی پێ کردووە و دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ببێتە نامۆ، بۆیە مژدە بێت بەو نامۆیانە.' هەست دەکرێت زۆر پەیوەندیدار بێت. و ئەم جوانەش: خوا دەڵێت، 'من وەک بڕوای بەندەکەممە. ئەگەر لە ناخی خۆیدا یادی من بکات، منیش لە ناخی خۆمدا یادی دەکەم. ئەگەر بە ڕۆیشتن بێتە لای من، منیش بە ڕاکردن دێمە لای.' سوبحانالله. دەربارەی نوێژی بەیان، عەدی کوڕی حاتم جارێک دەنووسی سپی و ڕەشێکی خستە ژێر سەرینەکەیەوە بۆ ئەوەی بزانێت کەی بەیانە، بەڵام نەیاندەتوانی جیایان بکاتەوە. پێغەمبەر پێکەنی و وتی، 'سەرینەکەت زۆر پانە! ئەو (ئایەتە) مانای تاریکی شەو و سپیایی ڕۆژەکە دەدات.' کەعب راوی کردووە: پێغەمبەر وتی، 'بڕواکار وەک گژوگیایەکی نەرم و بەزەیی وایە، بە با دەلەرزێت بەڵام دەگەڕێتەوە بۆ هاوسەنگی. دووڕوەش وەک دار سەدارێکی ڕەقە، بە ڕێک و پێک لە ڕەگەوە دەڕواڵێت.' ئەبوو هورەیرە وتی: پیاوێک لقێکی بڕش و دەڕەوی لە ڕێگا لابرد، و خوا پەسەندی کرد و لێی خۆش بوو. کارو کردەوە بچووکەکان گرنگن! و: 'حەرص و باوەڕ هەرگیز لە دڵی بڕواکاردا کۆ نابنەوە.' ئەنس کوڕی مالیک وتی: 'خەڵکانی تەواوترین بڕوا ئەوانەن کە باشترین کەسایەتیان هەیە-کەسایەتی باش دەتوانێت بەرزبێتەوە بۆ ئاستی ڕۆژوو و نوێژی بەردەوام.' لە کۆتاییدا، ئەبوو هورەیرە راوی کرد: 'خوا میهرەبانی بکات بۆ مێردێک کە شەو نوێژ دەکات و بە نەرمی هاوسەرەکەی هەڵدەخاتەوە بۆ نوێژ، و بۆ ژنێکیش کە هەمان کار بۆ هاوسەرەکەی دەکات.' هاوکاری لە نێو عیبادەتدا! ئەم هەدیسانە تەنیا وێنەیەکی ڕوون و سەرنجراکێش لە ئاینەکەمان پێشکەش دەکەن-نەرم، میهرەبان و پڕ لە خۆشەویستی. ئێوە کامیانتان دەوێت؟