نموونەی هەڵکۆڵینی فەڕەنسا: ناجێزایی، توڕەیی گەلان، وانەکانی قورئان
هەڵکۆڵین لە چەندین شاری فەڕەنسا، لەوانە پاریس و لیمۆژ و لیۆن، بە هۆی توڕەیی لە بەرامبەر بڕی ژیان، ناجێزایی و خزمەتگوزاری گشتی خراپەکانەوە هەڵگیرساوە. نزیکەی ١٢٠٠ کەس دەستبەسەر کراوە، چەندین دوکان ڕیسوا کراوە و کەرەستەی گشتی تێکدراوە. سەرۆک ماکرۆن هەڵکۆڵەرانی ڕیسوا کردووە، لەکاتێکدا نیشاندەرانی بەراوردیان بە ڕاپەڕینی ١٧٨٩ کردووە.
قورئانی پیرۆز (سورەتی تەکاسور: ١-٣) شارستانییەتی تێکەوتوو لە خۆشی و لەبیرکردنی بەرپرسیاری کۆمەڵایەتی ڕەخنە دەگرێت. ناجێزایی ڕاستەقینە دیوارێک دەنێت لە نێوان برسێنەکان و زیادڕەوییەکان. پێغەمبەر ﷺ ئاگادار کردوونەتەوە، "بەڕاستی زۆرترین شت کە لەسەری دەترسم بۆ گەلەکەم بریتییە لە برساویی" (بۆخاری)، دەستەبەری ئەوەی دەکات کە سکی بەتاڵ دەتوانێت قایمبونەوە هەڵپەشێنێت.
ئیسلام دادی دابەشکردنی ڕزق و ڕۆزی وەک ئەمانەتێک فێردەکات، وەک لە سەردەمی ئومەری کوڕی خەتاب و ئومەری کوڕی عەبدولعەزیز دەرکەوتووە کە بارگرانی خەڵکیان لە کاتی دژوارییەکانی ژیاندا کەمکردووەتەوە. توڕەیی بەرامبەر بە ناڕەوانی مەڵبەندە، بەڵام ڕیسواکردن و تێکشکاندن ڕێگای زێروکلە دەشکێنێت کە ناچار ناکات خۆت یان کەسانی تر بخرێتە مەترسیەوە (کوڕی ماجە و ئەحمەد).
وڵاتە بێبەرگرییەکان کە لە چاککردنی ژیانی خەڵک ناکۆشن و هەڵکۆڵەرانی لارەبان هەردووکیان بەرپرسیارن. ئیسلام ڕێگایەکی ناوەڕاست پێشنیار دەکات: وڵاتێکی دادپەروەر، سەرکردەیەکی بەرپرسیار، ماڵی گەشاوە، و داوایەکی مافی بێتۆپەوانە. ڕیشەی کێشەکە لە نرخی سووتەمەنی نا، بەڵکو لە خۆشکردنەوەکەیە کە زۆر نزیکە لە برساویی.
https://www.harianaceh.co.id/2