کەناڵی پینگلو: ڕێگەیەکی نوێی بارگەیی کە ئەسیان سوودی لێ وەردەگرێت
کەناڵی پینگلو لە ١٦ی ئەیلوولدا بە فەرمی دەستی بە کار کرد، بوو بە یەکەم کەناڵی چین کە بە شێوەیەکی نەتەوەیی دیزاین کراوە بۆ بەستنی ڕوبار و دەریا. بە درێژایی ١٣٤.٢ کیلۆمەتر و وەبەرهێنانی ٧٢.٧ ملیار یوانی چین، ئەم ڕێگایە مەودای گەشتە دەریایییەکەی کورتکردەوە بە زیاتر لە ٥٦٠ کیلۆمەتر لە ناوچە ناوخۆیییەکانی باشووری ڕۆژاوای چینەوە بۆ کەنداوی بیبوو، ھەروەھا نرخی بارگەیی کەمکردەوە بە ڕێژەی ١٨–٣٠ لە سەد.
بۆ ئەسیان، ئەم کەناڵە گواستنەوەی بەرھەمەکانی وەک نارگیل و نیکلی ئیندۆنیزیا بۆ چین ئاسانتر دەکات بە نرخێکی کەمتر و کاتێکی کورتتر. سوودە ڕاستەقینەکان لە کارگەی لیوگۆنگ لە ئیندۆنیزیا ھەستی پێ دەکرێت، کە نرخی گواستنەوەکەی کەمکرایەوە بە نزیکەی ٦٠٠ یوان بۆ ھەر یەکە و خێرایی گواستنەوەکەش تا ھەشت ڕۆژ زیاتر بوو. بەرھەمە چینییەکانی وەک سەیارەی کارەبایی و پێکھاتەکانی ئەنزێمیش توانای ڕکابەریان زیاتر بوو بۆ چوونە ناو بازاڕی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.
چەند نوێنەرێکی ئەسیان سوودە ئابوورییەکانی ئەم ڕێڕەوەیان پشتڕاستکردەوە. سەفیری ڤیەتنام فام تان بین لەوە بە "دەرفەتێکی دووبەرکە لەگەڵ پێشانگای چین-ئەسیان" یاد کرد؛ سەفیری فلیپین جەیمی فلۆرکروز ڕایگەیاند جوتیاران و ماسیگران سوود وەردەگرن؛ سەفیری لاوس سۆمفۆن سیتچالێون بە "دەرفەتێکی مێژوویی" بینی بۆ زاڵبوون بەسەر سنوورە جوگرافییەکانی لاوس. لێکۆڵەرە سینۆرەکەی ڕوانگەی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا یو ھۆنگ تێبینی کرد ئەم پێکھاتە ژیرگەیی گشتییە نرخی مامەڵە کەم دەکاتەوە و گەشەپێدانی ھاوبەش دروست دەکات لە ناو ڕێکخستنەوەی زنجیرەی دابینکردنی جیھانیدا.
کەناڵی پینگلو تیشک خستۆتە سەر کاریگەری بازرگانی، نەک سودە سیاسی-جوگرافییەکان. کاریگەری لەسەر جوگرافیای ئاسایشی ناوچەکە ناگرێت، بەڵکو گواستنەوەی نیکلی ئیندۆنیزیا خێراتر دەکات بۆ زنجیرەی باتری، ھەروەھا گواستنەوەی دوریانی تایلەندی بۆ بازاڕی چین و بەرھەمە کشتوکاڵییەکانی لاوس بۆ بازاڕی جیھانی. ئەم پێکھاتە ژیرگەییە گەشەپێدانی ھاوبەش و سوودی ھاوبەشی وەک بناغەیەکی ھاوکاری ناوچەیی دەنوێنێت.
https://www.gelora.co/2026/09/