بڕیارێکی مێژوویی: ICJ ڕایگەیاند میانمار تاوانی نەتەوەیی بەرامبەر ڕۆهینگیا ئەنجامداوە
دادگای نێونەتەوەیی (ICJ) ڕایگەیاند کە میانمار تاوانی نەتەوەیی لە دژی کەمایەتی ڕۆهینگیا ئەنجامداوە. ئەو بڕیارەی کە لە ڕۆژی پێنجشەممە (٢٠ی تشرینی دووەم) خوێندرایەوە، بە میانمار دەفەرموێت کە ڕێگای سەلامەت بۆ گەڕانەوەی پەنابەران بۆ شوێنی نیشتەجێبوونیان بڕەخسێنێت و قەرەبووی قوربانییان بکات. ئەمە یەکەمجارە لە مێژووی ٨٠ ساڵی ICJ، کە باڵاترین دادگای نەتەوە یەکگرتووەکان داوای دادگاییکردنی وڵاتێک بۆ تاوانی نەتەوەیی تۆمار دەکات.
سەرۆکی ICJ، یوجی ئیواساوا، بەڵگەی زۆڵمی لە کاتی ئۆپەراسیۆنی سەربازی میانمار لە ساڵی ٢٠١٧ خستەڕوو، لەنێویاندا کوشتنی هەزاران هاووڵاتی مەدەنی، توندوتیژی سێکسی بەربڵاو و وێرانکردنی ڕێکخراوی گوندەکانی ڕۆهینگیا. دادگا بەوە بڕیاری دا کە میانمار ئەم هێرشەی بە مەبەستی لەناوبردنی ئەم دانیشتوانە ئەنجامداوە. سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەنتۆنیۆ گوتێرێس، داوای لە میانمار کرد کە ڕێگە بە گەڕانەوەی ڕۆهینگیا بدات، لە کاتێکدا سەرۆکی گامبیا، ئاداما بارۆ، ئەم بڕیارەی بە "ڕۆژێکی مێژوویی بۆ دادپەروەری نێودەوڵەتی" ناوبرد.
ICJ بە میانمار دەفەرموێت کە ڕێگای هاتوچۆی سەلامەت و بەخواستی و بەڕێز بۆ پەنابەران دابین بکات، هەروەها لە تاوانبارانی نەتەوەیی بکۆڵێتەوە و سزایان بدات. هەرچەندە بڕیارەکە پابەندکەرە، بەڵام ICJ هیچ میکانیزمێکی جێبەجێکردنی نییە. کاریگەری دیپلۆماسی ڕاستەوخۆ هەبوو، بەوەی کە بەریتانیا ڕایگەیاند کە ڕاوێژکاری بەرگری میانمار دەردەکات.
ئەم دۆسیەیە لەلایەن گامبیاوە لە ساڵی ٢٠١٩ بەپێی ڕێککەوتنی نەتەوە یەکگرتووەکان ساڵی ١٩٤٨ سەبارەت بە تاوانی نەتەوەیی پێشکەش کرا. وەزیری دادی گامبیا، داودا جالۆ، ئەم بڕیارەی بە سەرکەوتنی ڕۆهینگیا ناوبرد. بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئەمنیستی نێودەوڵەتی لە ئیندۆنیزیا، عوسمان حامید، پێشنیاری گامبیای بە شۆڕشێکی یاسایی ناوبرد کە نیشان دهدات بەرگری مرۆیی پێویست ناکات لەلایەن قوربانییە ڕاستەوخۆکانەوە بێت.
https://www.gelora.co/2026/11/
ڕێزێکی زۆر بۆ گامبیا کە بوێری هەبوو ئەم دۆسیەیەی بباتە دادگای نێودەوڵەتی. هیوادارم برا و خوشکەکانمان لە ڕۆهینگیا بەڕاستی بتوانن بە سەلامەتی بگەڕێنەوە و مافەکانیان بە دەست بێننەوە.