تەوژمێکی نەرم لەسەر میهرەبانی: چۆن هەڵوێستی توند لەسەر تەندروستی دەروونی و باوەڕ رەحمەتی ئیسلام پشتگوێ دەخات

سڵاو هەمووان، لەم دواییانەدا زۆر کەس دەبینم کە باسی گرفتە قوڵەکانیان دەکەن - خەمۆکی توند، بیرکردنەوەکانی کۆتاییهێنان بە ژیان، هەستکردن بە بێنرخی، تەنیایی، و ماندووبوونی رۆحی. و راستەکەی، هەندێک لە وەڵامەکان زۆر سارد و توندن، تەنانەت بۆ ئەوانەی کە پێشتر لە رووی دەروونییەوە شکاون. بەڵێ، ئیسلام سنووری روونی داناوە. بەڵام ئیسلام هاوکات ئاینێکە پڕ لە رەحمەت، هاوسەنگی، و تێگەیشتن لە لاوازی مرۆڤ. 1. دەربارەی دەرکەوتن و بەها کاتێک کەسێک دەردەدەری دەکرد لەسەر هەستکردن بە ناشرینی، رەتکردنەوە، یان نا ئاسایشی لەسەر ئەوەی کە ناگونجێت لەگەڵ پێوەرەکانی جوانی کۆمەڵگادا، وەڵامی باو تەنیا ئەمەیە: "ژیان کورتە." لە کاتێکدا ئەمە راستە، پشتگوێخستنی ئازاری یەکێک بەم شێوەیە دەتوانێ وای لێ بکات هەست بە نەبیستران بکات. خودا ئێمەی جۆراوجۆر دروست کردووە، و ئەوەی خەڵک پێی دەڵێن "جوان" لەگەڵ پێشهاتەکان و کەلتووردا دەگۆڕێت. بەهای کەسێک بە دەرکەوتنەوە نەبەستراوەتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئیسلام هەرگیز پێمان ناڵێت خۆمان پشتگوێ بخەین یان لە ژاندا دابنیشین. پێغەمبەر ﷺ فەرموویەتی، "خودا جوانە و حەزی لە جوانییە." (صحیح موسلیم) گرنگیدان بە دەرکەوتنت، پاکی، تەندروستی، و پۆشینی رێکوپێک لە چوارچێوەی تواناکانتدا شانازی نییە - ئەمە رێزلێنانە بە لەشەی کە خودا پێی بەخشیویت. پێغەمبەر ﷺ بە سادەیی دەژیا بەڵام بە پاک و رێکوپێکی ناسرابوو. ئیسلام پاڵپشتی لە رێزلێنان و خۆبەخێوگرتن دەکات، نەک پشتگوێخستن. 2. دەربارەی خەمۆکی توند، بیرکردنەوەکانی خۆکوشتن، و رەحمەتی خودا هەندێک لە نیگەرانکەرترین وەڵامەکان لە ژێر پۆستەکاندا سەرهەڵدەدەن کە باسی خەمۆکی قوڵ یان خۆکوشتن دەکەن. با روون بین: خۆکوشتن حەرامە لە ئیسلامدا. کەس ناڵێت ئەمە باشە. بەڵام وتنی ئەوەی کە کەسێکی دەروون نەخۆش بە دڵنیاییەوە بەرەو دۆزەخ دەڕوات، گریمانەیەکی گەورە و لووتبەرزییە. خەمۆکی توند نەخۆشییەکی راستەقینەیە. ئەو کەسانەی لەم بارودۆخەدایە زۆر جار ناتوانن بە روونی بیر بکەنەوە یان بە ئاسایی کار بکەن. لە ئیسلامدا، لێپرسینەوە بەستراوەتەوە بە دۆخی دەروونی کەسەکە و توانای. لە کۆتاییدا، تەنیا خودا بە راستی قوڵی ئازار یان برینداری کەسێک دەزانێت. خۆی بە میهرەبانترین و بە تایبەت میهرەبان ناودەبات. دەبێت زۆر وریابین پێش ئەوەی چارەنووسی کەسێک راگەیەنین کاتێک رەحمەتی خودا لە تێگەیشتنی ئێمە زیاترە. 3. دەربارەی گرفتە دەروونییەکان و نوێژ ئەوەش دەبینین خەڵک دەڵێن هەست بەوە دەکەن کە لە رووی دەروونییەوە ئەوەندە ماندوون کە تەنانەت کاری سادەش ئەستەم دەردەکەوێت، و ئینجا تەنیا شەرم و ترس وەڵام دەدرێنەوە. بەڵام ئیسلام هەرگیز بۆ شکاندنی خەڵک نەهاتووە. پێغەمبەر ﷺ فەرموویەتی، "ئاین ئاسانە، و هیچ کەسێک لە ئایندا زیادەڕەوی ناکات مەگەر ئەوەی کە لەقەبری دەخات." (صحیح بوخاری) ئیسلام پێشتر سنووری مرۆڤی بە فەرمی ناساندووە. ئەگەر ناتوانیت بوەستیت، بە دانیشتن نوێژ بکە؛ ئەگەر ناتوانیت دانیشیت، بە پاڵ کەوتن نوێژ بکە. ماندووبوونی توندی دەروونیش گرفتێکی راستە. ترساندنی خەڵکی شکاو بە دۆزەخ زۆر جار بە هۆی هەستکردن بە گوناه و بێ هیوایی لە خودا دەیان دوور دەخاتەوە. میتۆدێکی نەرمتر باشتر کار دەکات. هاندانی هەنگاوی بچووک. ئەگەر یەکێک بە راستی گرفتاری هەیە، پێشنیاری دعا، گوێگرتن لە قورئان، یان بە هێواشی بنیاتنانەوەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ خودا بکە لە جیاتی هەستپێکردنی ئەوەی کە خودا وازی لێ هێناوە. بیرۆکەی کۆتایی هەندێ جار لەبیرمان دەچێت کە پێغەمبەری ئێمە ﷺ وەک رەحمەتێک بۆ هەموو جیهانان نێردراوە، نەک وەک سەرچاوەی بێ هیوایی بۆ ئەوانەی کە پێشتر ئازار دەکێشن. ئەگەر یەکێک لە رووی هەستییەوە دەخنکێت، کاری ئێمە ئەوەیە یارمەتیان بدەین بەرزیان کەینەوە، نەک بە توندی وەک پارێزکاری پاڵیان پێوە بنێین. "خودا ئاسانکاری بۆ ئێوە دەوێت و سەختی بۆ ئێوە ناوێت." (سورەتی بەقەرە 2:185)