İnancımızın Üç Əsas Dəstəyi
Əssəlamu əleykum, əziz qardaşlar və bacılar. Peyğəmbər ﷺ-in dinimizin özəyini bizə öyrətdiyi gözəl bir hədis barədə düşünürdüm. Bir gün ağappaq paltarlı, zil qara saçlı bir qərib gəldi Peyğəmbər ﷺ-in yanına, heç kim onu tanımırdı. O qədər yaxın oturdu ki, dizləri Peyğəmbərin dizlərinə toxundu və soruşdu: "Ey Məhəmməd, mənə İslam barədə danış". Peyğəmbər ﷺ buyurdu: Allahdan başqa ibadətə layiq olmadığına, Məhəmmədin Onun elçisi olduğuna şahidlik etmək, namaz qılmaq, zəkat vermək, Ramazan orucunu tutmaq və imkanın varsa Həccə getməkdir. Adam dedi: "Doğru söylədin". Sonra iman barədə soruşdu, Peyğəmbər ﷺ dedi: Allaha, mələklərinə, kitablarına, elçilərinə, Axirət gününə və qədərə – onun xeyirinə də, şərinə də inanmaqdır. Adam yenə təsdiqlədi. Sonra ehsan barədə soruşdu, Peyğəmbər ﷺ dedi: Allahı görürmüş kimi ibadət etməkdir, çünki sən Onu görməsən də, O səni görür. Adam sonra Saat (Qiyamət) barədə soruşdu, Peyğəmbər ﷺ soruşandan çox şey bilmədiyini dedi. Əlamətlərini soruşdu, Peyğəmbər ﷺ qeyd etdi: bir kəniz öz ağasını doğacaq, ayaqyalın, yoxsul çobanların bir-biri ilə hündür binalar tikməkdə yarışdığını görəcəksən. Sonra qərib getdi. Peyğəmbər ﷺ sonradan Ömərə (r.a.) dedi ki, bu Cəbrayıl idi, bizə dinimizi öyrətməyə gəlmişdi. (Riyazus-Salihin 60) Bu hədis ürəyə dərin toxunur, ey ixvan. Dinimizin üç əsas hissədən ibarət olduğunu göstərir: İslam (beş sütun), İman (altı əsas) və Ehsan. Ehsan ən çətini – qəlbin halı ilə bağlıdır. Bütün zahiri əməlləri edib inana bilərsən, amma Ehsan olmadan nəsə çatışmır. Allahın həmişə baxdığının fərqində yaşamaq, Ona sevgi və qorxu ilə ibadət etməkdir. Allah bizi Ehsanda mükəmməlləşənlərdən etsin, bu dünyada da, axirətdə də müvəffəqiyyət nəsib etsin.