Yaşlandıqca Bu Hədis Məni Daha Çox Qorxudur...
Bismillah... Peyğəmbər ﷺ buyurdu: "Sizdən əvvəlkilərin yoluna qarış-qarış, arşın-arşın tabe olacaqsınız, o qədər ki, onlar kərtənkələ yuvasına girsələr, siz də arxalarınca girəcəksiniz." Səhabələr soruşdular: "Yəhudilər və xristianlar?" O cavab verdi: "Başqa kim?" (Buxari və Müslim) Bu hədislə hər oturub düşünəndə, içimdə daha böyük silkələnmə hiss edirəm. Peyğəmbər ﷺ-dən gələn ən güclü və qorxunc peyğəmbərliklərdən biridir. Adətən insanlar bu hədisi geyim, saç düzümü, dil, yemək, əyləncə ya da trendlər baxımından danışır. Əlbəttə, bu da bir hissəsi ola bilər, amma məncə xəbərdarlıq daha dərinə gedir. Məni əsl vuran bizdən əvvəlki dini icmaların başına gələnlərdir. Onlar imanlarını bir gecədə atmadılar. Xeyr, yavaş-yavaş dini öz arzularına uyğunlaşdırmağa başladılar. Çətin öyüdlər bir kənara qoyuldu. Narahat edən qaydalar izah olunub keçildi. Aydın "yox"lar sonsuz mübahisələrə çevrildi. Dini həqiqət, nazil olana görə yox, cəmiyyətin qəbul etdiyinə görə ölçülməyə başladı. Və bu gün ətrafa baxanda, bəzən eyni şeyin müsəlmanlarda da baş verdiyini görüb təəccüblənirəm. Bir hökm ürəyimizə yatanda, dərhal Qurandan və Hədisdən sitat gətiririk. Amma hökm nəfsimizə zidd olanda, birdən "İslam dəyişməlidir", "Bu yalnız keçmişə aid idi", "Müasirləşməliyik", "Bu indi keçərli deyil", "Cəmiyyət irəliləyib" kimi sözlər eşidirik. Bəli, alimlər həmişə bir çox məsələdə fərqli fikirdə olublar və səmimi anlama səyi (ictihad) gerçəkdir. Sözüm bu deyil. Məni narahat edən, insanların əvvəlcə istədiyi cavabı götürüb, sonra İslamı ona uyğunlaşdırmağa yol aramasıdır. Peyğəmbər ﷺ yəhudilərə və ya xristianlara çevriləcəyimizi demədi. Dedi ki, onların yoluna o qədər yaxından tabe olacağıq ki, onlar kərtənkələ yuvasına girsə, biz də girəcəyik. Bu günlərdə çox vaxt eyni məşhur simaları, eyni fikirləri, eyni siyasi hekayələri, eyni əxlaq ölçülərini, hətta bəzən imanın özünə olan eyni mövqeni təqlid edirik. Elə hiss olunur ki, bir çox müsəlman artıq "Allah nə deyir? Peyğəmbər ﷺ nə öyrədib?" deyə soruşmur. Onun yerinə sual belə olur: "Bugünkü dünyada nə keçərlidir?" Məhz düşüncədəki bu dəyişiklik məni bu hədisdən belə çox qorxudur. Bəlkə də bu peyğəmbərliyin ən dərin mənası təkcə geyim, dil ya da mədəniyyətdə deyil – bunlar da baş verir, hə. Bəlkə də əsas çağırış, dini öz arzularımıza görə yenidən şəkilləndirmək meylidir, nəinki özümüzü nazil olana görə şəkilləndirək. Allah hamımıza hidayət etsin və bizi doğru yolda sabit qılsın. Amin.