Quranda Eşitmə və Görmə İdeyalarının Dərin Mənası

Əssalamu Əleyküm, Səbə surəsinin 7-ci ayəsində olan gözəl bir dilçilik nöqtəsi haqqında düşünürdüm. Bu ayədə Allah (CC) qəlbləri möhürlənənləri təsvir edir: 'Allah onların qəlblərini və eşitmələrini möhürləmişdir, görmələri isə örtülüdür...' Həqiqətən maraqlısı odur ki, Allah 'eşitmə' üçün təkil söz (سمعهم) işlədir, amma 'görmə' üçün cəm (أبصارهم). Bu niyə belədir? Bizim klassik alimlərimiz bunu dərin müzakirə ediblər. Mənim başa düşdüyüm kimi - və Allah daha yaxşı bilir - eşitmə mahiyyətcə bir tək prosesdir. Bu, səs və məktubları qəbul etməyin fiziki qabiliyyətidir. Amma görmə? Bu daha mürəkkəbdir. Bir tərəfdən gözlərimizlə fiziki görmə var, digər tərəfdən də daxili görüş, həqiqəti tanıyan qəlb anlayışı var. Quran özü də bu ikili görüşü başqa bir ayədə (22:46) qəlblərin kor olması barədə təsdiqləyir. Yəni nə vaxt ki, birinin qəlbi möhürlənir, onların tək eşitmə qabiliyyəti hidayətə kar olur və həm fiziki, həm də daxili görmələri Allahın əlamətlərinə qarşı kor olur. Burada başqa bir heyrətamiz şey də budur ki, məcazlar necə mükəmməl uyğun gəlir: Allah eşitmə üçün 'möhür' (ختم) sözünü işlədir - sanki bir qabı bağlayır kimi - çünki eşitmə daxili bir qabiliyyətdir. Və görmə üçün 'pərdə' (غشاوة) - sanki bir pəncərəni örtür kimi - çünki görmə xaricə yönəlmişdir. İmanın çata bilməyəcəyi yekun məqsəd qəlbdir, o möhürləndiyi zaman. Bu, mənə sadəcə Allahın sözlərinin dəqiqliyini qiymətləndirməyə imkan verən bəzi düşüncələrdir. Siz nə düşünürsünüz? Allah bizə anlayış bəxş etsin.