Bir Milçək Belə Yarada Bilmiriksə, Allah Qarşısında Nəyik?
Bəzən Quranda Allah bizə sadəcə şeyləri demir. Bizi dayandırır. Bir cümlə ilə qürurumuzu qırır. Özümüz üçün qurduğumuz hər saxta güc hissini alır. O anlardan biri bu çağırışdır: "Həqiqətən, Allahdan başqa çağırdıqlarınız heç bir milçək belə yarada bilməz, hətta hamısı bir yerə yığışsa belə." Bir milçək. Niyə milçək? Niyə dağ deyil? Ya günəş? Ya göylər? Çünki Allah bizə özümüz haqqında qorxunc bir şey göstərmək istədi. Əgər desəydi "bir qalaktika yaradın", sadəcə başımızı tərpədib "hə, edə bilmərik" deyərdik. Dənizləri yaradın desəydi, razılaşardıq. Amma bir milçək? Hadi, bütün ağlımızla, elmimizlə, texnologiyamızla, şübhəsiz ki, bunu edə bilərik? Biz atomu parçalamışıq. İnsan genomunun xəritəsini çıxarmışıq. Ürək transplantasiyası edirik. Günəş sistemimizin xaricinə maşınlar göndəririk. Suallara saniyələr içində cavab verən kompüterlər tikirik. Süni intellektdən belə qürurla danışırıq. Hər yeni kəşfi qeyd edirik. Sonra Allah bir sual verir ki, bütün sivilizasiyaları susdurur: Bir milçək yarada bilərsiniz? Yaxşılaşdırmaq yox. Klonlamaq yox. DNT-sini kopyalamaq yox. Artıq mövcud olanı yenidən düzəltmək yox. Yaradın. Yoxluqdan həyat gətirin. Ölü maddəyə deyin ki, canlı olsun. Heç bir mühəndisin dizayn etmədiyi gözlər verin. Heç bir fabrikin tikmədiyi qanadlar. Heç bir müəllimin öyrətmədiyi instinktlər. Aclıq. Qorxu. Məqsəd. Həyat. Heç bir laboratoriya bunu edə bilməz. Heç bir padşah bunu əmr edə bilməz. Heç bir alim istehsal edə bilməz. Heç bir milyarder satın ala bilməz. Çünki bir şey düzəltməklə həyat yaratmaq arasında nəhəng bir uçurum var. İnsanların qeyd etdiyi hər ixtira Allahın artıq yaratdığı materiallarla başladı. Hər formula Allahın kainata yazdığı qanunlara söykənir. Hər parlaq ağıl Allah düşünən beyni yaratdığı üçün mövcuddur. Hər kəşf sadəcə Allahın bizdən çox əvvəl qoyduğunu ortaya çıxarmaqdır. Əslində heç nəyə sahib deyilik. Heç nəyi yoxdan yaratmırıq. Sadəcə yenidən sıralayırıq. Allah yaradır. Sonra hər ürəyi titrətməli olan hissə gəlir. Allah deyir ki, əgər bir milçək onlardan bir şey götürsə, onu geri belə ala bilməzlər. Bunu düşün. Bu kiçicik varlıq yeməyinin üstünə qonur. Gözəgörünməz bir şey götürür. Və yer üzündəki ən yaxşı alimlər onun nəyi götürüb nəyi buraxdığını dəqiq ayıra bilməz. Allah milçəyi kiçik olduğu üçün seçmədi. Ona görə seçdi ki, kiçik zənn etdiyimiz şey belə, onu həqiqətən yaratmaq gücümüzdən çox uzaqdır. Və əgər Onun yaratdığının ən xırdasını belə yarada bilmiriksə, Yaradan nə qədər böyük olmalıdır? İndi özündən soruş: Gözlərini kim yaratdı? Sadəcə şəklini yox – onlara görməyi kim öyrətdi? İçindəki milyonlarla hüceyrəni kim yaratdı? Beyninə ananın üzünü tanımağı kim öyrətdi? Dilinə düşünmədən belə sözlər çıxması üçün lazım olan tərzdə hərəkət etməyi kim öyrətdi? İlk nəfəsini almazdan əvvəl ürəyinə vurmağı kim öyrətdi? Yatanda onun vurmasını kim davam etdirir? Bu gecə gözlərini yumacaqsan. Bədənini yuxuya təslim edəcəksən. Heç bir ürək vurmasına əmr etməyəcəksən. Ağciyərlərinə nəfəs almağı xatırlatmayacaqsan. Böyrəklərinə işləməyi deməyəcəksən. qaraciyərinə təlimat verməyəcəksən. Tam aciz olacaqsan. Və yenə də, Allah səni qoruyub saxlayacaq. Hər ürək döyüntüsü bir hədiyyədir. Hər nəfəs bir hədiyyədir. Hər səhər oyanmağın bir hədiyyədir. Bu hədiyyələrdən neçəsini bir "Əlhəmdulillah" belə demədən aldıq? Allah icazə verdiyi üçün ürəklərimiz vurmağa davam edərkən, neçə namazı təxirə saldıq? Onun verdiyi gözlərlə, əllərlə, qüvvətlə, vaxtla neçə günah işlədik? Sonra özümüzü müstəqil zənn edirik. Şeytanın ən böyük hiyləsi insanlara Allahın var olmadığını düşündürmək deyildi. İnsanlara Ona ehtiyac duymadıqlarını düşündürmək idi. Amma özünlə dürüst ol. Sərvətini al. Sağlamlığını al. Nüfuzunu al. Ailəni al. Növbəti nəfəsini al. Nə qalır? Heç nə. Bu dünyaya özümüzü yedizdirə bilməyəcək, yeriyə bilməyəcək, danışa bilməyəcək halda gəldik. Və bir gün, eyni şəkildə gedəcəyik. Başqaları bizi daşıyacaq. Başqaları bizi yuyacaq. Başqaları bizə dua oxuyacaq. Başqaları bizi torpağa qoyacaq. Başqaları çıxıb gedəcək. Bizimlə qalan tək Allahdır. Bizi milçəklə sınayan Rəbbimiz eyni Rəbbdir ki, buyurur: "Ey öz-özlərinə zülm etmiş qullarım, Allahın rəhmətindən ümidinizi kəsməyin." Onun mərhəmətini görürsən? Bizə heç nə borcu olmayan Bizi geri dəvət edir. Ağlımızın böyüklüyünü dərk edə bilmədiyi Zat bizi "qullarım" deyə çağırır. Bizi ehtiyac duyduğu üçün yox – geri dönməyimizi sevdiyi üçün. Belə isə əgər ürəyin daşlaşıbsa, geri dön. Günahların çoxdursa, geri dön. Həddi çox aşdığını düşünürsənsə, geri dön. Çünki sənin günahların Onun mərhəmətindən böyük deyil. Uğursuzluqların Onun bağışlamasından böyük deyil. Zəifliyin Onun səni çağırmasının səbəbidir. Nə qədər kiçik olduğunu anlamaq üçün qəbrə qoyulmağını gözləmə. İndi anla. Başın məcburi əyilməzdən əvvəl onu əy. Dayanmazdan əvvəl ürəyini yumşalt. Gözlərin yaş axıda bilməyəcəyi gündən əvvəl ağla. Çünki bir gün, bütün titullar gedəcək. Bütün nailiyyətlər gedəcək. Hər izləyici, hər dollar, hər dərəcə, hər alqış, sahib olduğun hər şey – gedəcək. Və milçəyi yaradan Rəbbin qarşısında duranda anlayacaqsan: həyatında sahib olduğun ən böyük şərəf karyeran, sərvətin ya da adın deyildi. O idi ki, göylərin və yerin Yaradanı sənə Onu "Rəbbim" deyə çağırmağa icazə verdi. Və Özü səni "qulum" deyə çağırmağa icazə verdi. Bundan böyük şərəf yoxdur. Ona görə də, bütün bu müddət ərzində sənə verdiyi son ürək döyüntüsü, verməyi seçmədiyi o döyüntüyə çevrilməzdən əvvəl Ona qayıt.