Asılılıqdan necə qurtulmaq olar

Əssəlamu aleykum, çoxumuz müxtəlif asılılıqlar və ya pis vərdişlərlə mübarizə aparırıq. Bu bir günah ola bilər, böyüklər üçün məzmun, kimisə həddindən artıq düşünmək, sevgi, içki, siqaret, reels-lərə baxmaq, oyun oynamaq, vaxt itirmək, qeybət, diqqət və ya təsdiq axtarmaq, həblər, nə desən var. Əgər həqiqətən bundan qurtulmaq istəyirsənsə, bunun içində necə işlədiyini başa düşməlisən. 1. Problemin olduğunu qəbul et – İlk olaraq, bismillah deyib özünə etiraf et ki, asılısan. Əgər bunu etiraf etməsən, qurtulmağa başlaya bilməzsən. 2. Bunun elmini bil – Asılılıq o deməkdir ki, beynin kimyəvi maddə və ya zövq almaq üçün bir şeyi təkrarlamağı öyrənib. Psixoloji, emosional və hətta fiziki olaraq bağlanırsan. Gündəlik iş rejiminin bir hissəsinə çevrilir. Ona görə də dayandırmağa çalışanda ağrı hiss edirsən, məsələn, narahatlıq, həyəcan, qorxu, güvənsizlik və ya kədər. 3. Çəkilmə dövründən keç – Dayandırmaq lazımdır, bəzən birdən-birə, bəzən az-az. İstəyi bloklayanda kəskin çəkilmə ilə qarşılaşacaqsan. İlk dəfə müqavimət göstərəndə əks-narahatlıqla qarşılaşa bilərsən-ümidsizlik, kədər, qorxu, təlaş. Bu emosional roller coaster-dır, beynin nəhayət bu işdən əl çəkənə qədər aylarla davam edə bilər. Hamısı müvəqqəti və saxtadır, bunu yadında saxla. Məsələn, əgər kimisə düşünməyi dayandıra bilmirsənsə, dayandırmağa çalışanda beynin səninlə döyüşəcək. Sən də geri döyüşməlisən. Bu sanki döyüşün yarısıdır. Əgər səhv edib yenidən başlasan, özünü yemə, sadəcə astaghfirullah de və yenidən başla. Başdan başla. 4. Həyat tərzini dəyiş – İçindəkilərdən başqa, çöldəki trigger-ləri də idarə etməlisən. Özünə yaxşı dostlar tap, bəlkə bir dəstək qrupu, asılılıqdan uzaq durmağı xatırladan şeylər oxu və ya izlə, məşğul ol, zikr et, tək qalmaqdan çəkin. Təkcə iradə kifayət etməz-necə yaşadığını dəyişməlisən. 5. Uzaq müddətdə diqqətli ol – Hətta qurtulduğunu hiss etsən belə, ayıq ol. Beynin aylar sonra qəfil trigger-lər göndərə bilər, amma zamanla zəifləyir. Daxili trigger-lər istəkdir-bunun qarşısını üzləşib halal bir şeylə əvəz etməklə ala bilərsən. Xarici trigger-lər isə səni günaha qaytaran insanlar, yerlər və ya şeylərdir. Uzaq müddətdə onları tamamilə kəs at. Bir səhv addım səni başlanğıc nöqtəsinə qaytara bilər. Allaha imansız demək olar ki, mümkünsüzdür-hətta ağıllı insanlar belə günaha düşür. Nəhayət elə bir nöqtəyə çatacaqsan ki, asılılıq düz qarşında olsa belə, sənə təsir etməyəcək. Hamımız insanıq, bəzi kiçik vərdişlər bəlkə heç vaxt tam getməz. Əgər travma keçirmisənsə, çox da stress eləmə, amma real problemi də gözardı etmə ya da böyüməsinə icazə vermə. Əgər yenidən başlasan, dayandırma prosesini yenidən başlat, tövbə et. Nəfslə mübarizə son nəfəsinə qədər bitməz, şeytan isə sən ölənə qədər pıçıldamağa davam edəcək. Bu həyatın imtahanının bir parçasıdır. Allah bizi sınaqlarla öyrədir, çünki imtahanlar bizim öyrənməyimiz və böyüməyimiz üçün bir yoldur.